Yaponiya olimlari elektromobillar uchun yangi turdagi samarali akkumulyator yaratdi
Yaponiyaning Shibaura texnologiya instituti olimlari energiya saqlash tizimlarida inqilob yasashi kutilayotgan yangi turdagi katalizatorni yaratishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu ixtiro qimmatbaho metallarga bo‘lgan ehtiyojni bartaraf etishi bilan birga, litiy-kislorodli akkumulyatorlarning samaradorligini keskin oshiradi. Mazkur texnologiya kelajakda elektromobillarning bir marta quvvatlanish orqali bosib o‘tadigan masofasini bir necha barobarga uzaytirish hamda dronlarning havoda uzoqroq qolishini ta’minlash imkonini beradi.
Hozirgi vaqtda butun dunyoda keng qo‘llanilayotgan litiy-ionli batareyalar o‘zining texnik imkoniyatlari chegarasiga yetib keldi. Mutaxassislarning fikricha, litiy-kislorodli texnologiyalar nazariy jihatdan an’anaviy akkumulyatorlarga qaraganda o‘n barobar ko‘proq energiya sig‘imiga ega.
Biroq bu turdagi qurilmalarni ommaviy ishlab chiqarishga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omil ularning tarkibida platina va rutaniy kabi o‘ta qimmat metallarning ishlatilishi edi. Arzon va samarali yechim Professor Takahiro Ishizaki boshchiligidagi tadqiqotchilar guruhi ushbu muammoning arzon va ommabop yechimini topishga muvaffaq bo‘lishdi.
Olimlar perovskit va shpinel deb ataluvchi ikki xil oksidli materialni o‘zaro birlashtirib, yaxlit kompozit katalizator hosil qilishdi. O‘tkazilgan tajribalar shuni ko‘rsatdiki, ushbu yangi birikma o‘z tarkibiy qismlarining har biridan alohida holatdagiga qaraganda ancha yuqori unumdorlik bilan ishlaydi.
Yangi material zaryadlash jarayonida sanoatda qo‘llaniladigan rutaniy oksididan o‘zib ketgan bo‘lsa, quvvat berish bosqichida platina bilan bir xil samaradorlikni namoyish etdi. Bu esa qimmatbaho metallardan voz kechgan holda akkumulyatorlar tannarxini sezilarli darajada pasaytirish imkonini beradi.
Shuningdek, zaryadlash va zaryadsizlanish jarayonidagi kuchlanish farqi atigi 1,14 voltni tashkil etdi, bu esa energiya yo‘qotishlari minimal darajada ekanligidan dalolat beradi. Kelajak istiqbollari va qo‘llanish sohalari Tadqiqot davomida yana bir muhim jihat aniqlandi: katalizatorning yuqori samaradorligi uning yuzasiga emas, balki elektron tuzilmasining o‘ziga xos xususiyatlariga bog‘liq ekan.
Ushbu kashfiyot kelgusida materialshunoslik sohasida yangi loyihalarni ishlab chiqish uchun poydevor bo‘lib xizmat qiladi. Yangi texnologiya nafaqat transport vositalari, balki qayta tiklanuvchi energiya manbalari, xususan, quyosh va shamol elektr stansiyalari uchun yirik energiya omborlarini yaratishda ham qo‘llanilishi mumkin.
Shunga qaramay, mutaxassislar ushbu turdagi batareyalarni kundalik hayotdagi qurilmalarga tatbiq etish uchun hali ma’lum vaqt talab etilishini ta’kidlamoqdalar. Hozirgi bosqichda texnologiyaning barqarorligini oshirish va uni sanoat miqyosida ishlab chiqarishga moslashtirish bo‘yicha qo‘shimcha sinovlar o‘tkazilishi zarur.
Shunga qaramay, yapon olimlarining ushbu yutug‘i "yashil" energetika va ekologik toza transport tizimini rivojlantirish yo‘lidagi ulkan qadamdir.
