SpaceX okeanga qo'ngan ulkan Starship kemasini qidirmoqda
SpaceX kompaniyasi koinotga uchirilgan Starship kema-raketasini Hind okeanidan qirg‘oqqa olib chiqish bo‘yicha murakkab qidiruv-qutqaruv ishlarini olib bormoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur ulkan kema o‘zining navbatdagi sinov parvozini muvaffaqiyatli yakunlab, belgilangan hududga qo‘ngan edi. Uzunligi 52 metrni tashkil etuvchi ushbu ulkan konstruksiyani suvdan chiqarib olish jarayoni kutilganidan ancha qiyin kechmoqda.
Mutaxassislar kemani xavfsiz tarzda portga yetkazish uchun barcha texnik imkoniyatlarni ishga solmoqdalar, biroq hozircha jarayon bir qator jiddiy to‘siqlarga duch kelmoqda. Starship Ship 40 deb nomlangan ushbu kema dastur tarixidagi eng muvaffaqiyatli parvozlardan birini amalga oshirdi.
Avvalgi sinovlarda raketalar suv yuzasiga tushish vaqtida portlab ketgan bo‘lsa, bu galgi kema butunligicha okean sathiga qo‘nishga muvaffaq bo‘ldi. Bu holat muhandislar uchun kutilmagan ijobiy natija bo‘lishi bilan birga, uni evakuatsiya qilish masalasini ham kun tartibiga chiqardi.
Qutqaruv operatsiyasidagi asosiy qiyinchiliklar Hozirgi vaqtda SpaceX qidiruv guruhi kemani okean tubiga cho‘kib ketmasidan avval qirg‘oqqa tortib kelish choralarini ko‘rmoqda. Biroq ochiq dengizdagi noqulay ob-havo sharoiti va tinimsiz ko‘tarilayotgan kuchli to‘lqinlar ish sur’atiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Kemaning g‘oyat ulkan o‘lchamlari va og‘irligi uni maxsus kemalarga yuklash yoki tirkamaga bog‘lab suzdirish jarayonini o‘ta murakkablashtirmoqda. Mutaxassislar 52 metrlik konstruksiyani yuzlab kilometr masofadagi portga yetkazishda texnik cheklovlarga duch kelishmoqda.
Kompaniya rahbari Ilon Mask ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasida mazkur jarayon haqida ma’lumot berar ekan, qutqaruv ishlari hozircha ko‘ngildagidek kechmayotganini ochiq tan oldi. Uning ta’kidlashicha, vaziyatni ijobiy baholash qiyin va kemani to‘liq holda qirg‘oqqa olib chiqish ehtimoli unchalik yuqori emas.
Shunga qaramay, qutqaruv guruhi oxirgi soniyalargacha harakat qilishda davom etadi. Kelajakdagi modellar uchun muhim ma’lumotlar Garchi kemani saqlab qolish imkoniyati past bo‘lsa-da, olib borilayotgan ushbu operatsiya kompaniya uchun katta ilmiy ahamiyatga ega.
Ilon Maskning so‘zlariga ko‘ra, mutaxassislar kemaning issiqlikdan himoya qilish qatlami va dvigatellar joylashgan bo‘linmalarining yuqori sifatli suratlarini olishga muvaffaq bo‘lishgan. Bu ma’lumotlar kema konstruksiyasining o‘ta yuqori harorat va bosim ostida o‘zini qanday tutganini tahlil qilish imkonini beradi.
Olingan noyob tasvirlar va texnik ma’lumotlar kelgusida Starship modellarini yanada takomillashtirish hamda ularning chidamliligini oshirishda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. SpaceX muhandislari ushbu tajriba asosida kelgusi sinov parvozlarida xavfsizlikni ta’minlash va raketalarni qayta ishlatish samaradorligini oshirishni rejalashtirmoqdalar.
Bu kabi sinovlar insoniyatning koinotni o‘zlashtirish yo‘lidagi muhim qadamlaridan biri hisoblanadi.
