NASA koinot stansiyasi uchun noutbuklarni maxsus moslashtirdi

Xalqaro kosmik stansiyada foydalanilgan noutbuklar NASA mutaxassislari tomonidan maxsus texnik o‘zgarishlarga uchragan bo‘lib, bu jarayon qurilmalarni koinot sharoitiga moslashtirish maqsadida amalga oshirilgan. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Kosmik texnika ishqibozi Jorj Raush NASA ko‘rgazma markazida saqlanayotgan ana shunday noyob kompyuterlardan birini o‘rganib, uning o‘ziga xos jihatlarini jamoatchilikka ma’lum qildi. Asosiy o‘zgarishlar qurilmalarning quvvat tizimi va tashqi ulagichlariga tegishli bo‘lib, bu stansiyadagi cheklangan joy va resurslardan unumli foydalanish imkonini bergan.

Texnik moslashtirish sabablari Koinot mutaxassislari stansiyaga yuboriladigan turli rusumdagi noutbuklarni yagona standartga keltirishni maqsad qilganlar. Barcha kompyuterlar bort elektr tarmog‘iga bir xil tartibda ulanishi uchun ularga standart aylana shaklidagi maxsus quvvat ulagichlari o‘rnatilgan.

Shu sababli noutbuklarning zavodda ishlab chiqarilgan odatiy quvvatlash qurilmalari butunlay olib tashlangan. Ushbu amaliy yechim kosmik stansiya sharoitida juda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan.

Agar bunday o‘zgartirishlar bajarilmaganda, har bir alohida kompyuter uchun o‘zining quvvat bloki, kabellari va turli xil o‘tkazgichlarini saqlash talab etilar edi. Ma’lumki, koinotda har bir ortiqcha vazn va qo‘shimcha uskunalar ortiqcha yuklamani keltirib chiqaradi.

Muhandislar yangi quvvat ulagichini joylashtirish uchun noutbuklardagi telefon modemining bo‘sh joyidan unumli foydalanganlar. Orbital stansiyada mutlaqo foydasiz bo‘lgan modem porti olib tashlanib, uning o‘rniga stansiyaning doimiy tok manbaiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanuvchi qism o‘rnatilgan.

Tarixiy jarayonlar va hamkorlik Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, noutbuklarni kosmik missiyalar uchun tayyorlash va texnik modifikatsiya qilish ishlarini "Lockheed Martin" kompaniyasi shartnoma asosida bajargan. Kompyuterlarda telefon modemining mavjudligi ularning ancha eski avlodga mansubligidan dalolat beradi.

Xalqaro kosmik stansiya qurilishi 1990-yillarning oxirlarida boshlangan bo‘lib, o‘sha davrda modemlar noutbuklarning ajralmas qismi hisoblanar edi. Stansiyaning ilk uzoq muddatli ekipajlari 2000-yilda o‘z faoliyatini boshlagan bo‘lib, o‘sha paytdagi aloqa infratuzilmasi o‘ziga xos murakkabliklarga ega edi.

Bort tizimlarining ayrimlari uchun aviatsiya va kosmik texnikada qo‘llaniladigan maxsus ma’lumotlar uzatish shinalaridan foydalanilgan. Bugungi kunda bunday texnik o‘zgarishlar haqidagi birlamchi arxiv hujjatlarini topish ancha qiyinlashgan, chunki ko‘plab internet manbalari va muhandislik qaydlari vaqt o‘tishi bilan yo‘qolib ketgan.