«Boeing» kompaniyasining maxfiy texnik hujjatlari darknet tarmog'ida sotuvga qo'yildi
Dunyoning eng yirik aviatsiya korporatsiyalaridan biri hisoblangan Boeing kompaniyasiga tegishli bo‘lgan o‘ta muhim texnik hujjatlar va muhandislik chizmalari internetning yashirin qismi bo‘lgan darknet tarmog‘ida sotuvga qo‘yildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur ma’lumotlarning sizib chiqishi nafaqat korporativ sirlarning oshkor bo‘lishiga, balki xalqaro darajadagi eksport nazorati qoidalarining buzilishiga ham jiddiy xavf tug‘dirmoqda. Mutaxassislarning fikricha, ushbu holat zamonaviy aviatsiya xavfsizligi va texnologik ustunlik masalalarida yirik muammolarni keltirib chiqarishi mumkin.
Olingan ma’lumotlarga ko‘ra, noma’lum shaxs umumiy hajmi 70 gigabaytga teng bo‘lgan ulkan ma’lumotlar arxivini ochiq savdoga chiqargan. Ushbu arxivda Boeing 737 va Boeing 787 kabi ommabop yo‘lovchi laynerlarini ishlab chiqarish jarayonlariga oid batafsil hujjatlar jamlangan.
Sotuvchi ushbu ma’lumotlar to‘plami uchun 200 ming AQSh dollari miqdorida narx belgilagan bo‘lsa-da, xaridorlar bilan yakuniy qiymat borasida kelishishga tayyorligini bildirgan. Ma’lumotlarning manbasi va tarkibi Mutaxassislar o‘tkazgan dastlabki tahlillar shuni ko‘rsatadiki, ushbu maxfiy ma’lumotlarning manbasi AQShda faoliyat yurituvchi SEKISUI Aerospace kompaniyasi bo‘lishi mumkin.
Mazkur korxona Yaponiyaning yirik korporatsiyasi tarkibiga kiradi va Boeing uchun kompozitsion hamda termoplastik materiallardan turli butlovchi qismlar yetkazib beruvchi asosiy hamkorlardan biri sanaladi. Kompaniya aviatsiya sanoatida yuqori texnologiyali detallarni tayyorlash bo‘yicha yetakchi hisoblanadi.
Sotuvga qo‘yilgan arxiv tarkibida PDF formatidagi ishchi chizmalar, muhandislik sohasida qo‘llaniladigan STEP-fayllar hamda samolyot qismlarining uch o‘lchamli modellari mavjud. Shuningdek, hujjatlar orasida materiallarning aniq tarkibi, butlovchi qismlar tavsifi, ishlab chiqarish jihozlari haqidagi ma’lumotlar va detallarni yasashning texnologik jarayonlari bayon etilgan.
Arxivda fyuzelyaj, qanot tuzilmalari va samolyot interyeriga oid chizmalar ham o‘rin olgan. Xalqaro xavfsizlik va eksport nazorati Ushbu vaziyatning eng xavfli jihati shundaki, sizib chiqqan hujjatlar orasida AQShning eksport nazorati qoidalari bilan himoyalangan maxsus belgili ma’lumotlar mavjud.
Agar ushbu fayllar haqiqiy ekani tasdiqlansa, ularning uchinchi shaxslar yoki boshqa davlatlar qo‘liga o‘tishi texnik ma’lumotlarni uzatish bo‘yicha qat’iy Amerika qonunchiligining buzilishi deb baholanadi. Bu esa o‘z navbatida xalqaro aviatsiya bozoridagi raqobatga va harbiy-texnik xavfsizlikka salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Ta’kidlash joizki, SEKISUI Aerospace kompaniyasi nafaqat Boeing, balki NASA, Lockheed Martin va Northrop Grumman kabi strategik ahamiyatga ega tashkilotlar bilan ham hamkorlik qiladi. Hozircha ushbu muassasalarning maxfiy hujjatlari o‘g‘irlangani haqida aniq ma’lumotlar yo‘q, biroq mazkur hodisa aerokosmik sohadagi kiberxavfsizlik tizimlari naqadar zaif ekanini yana bir bor ko‘rsatib berdi.
Hozirda holat yuzasidan tegishli organlar tomonidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
