Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 19 noyabr
+13°
to‘liq bulutli shamol 2 m/s, shimoli-sharq
ENRU

AQSHda yuk mashinalari uchun yangi vodorodli dvigatel yaratildi

Texnologiya
19
AQSHda yuk mashinalari uchun yangi vodorodli dvigatel yaratildi
Amerika Qoʻshma Shtatlarining Janubi-Gʻarbiy tadqiqot instituti mutaxassislari anʼanaviy benzin yoki dizel yoqilgʻisi oʻrniga vodoroddan foydalanadigan yangi turdagi ichki yonish dvigatelini ishlab chiqdi va muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu innovatsion qurilma asosan oʻrta hajmli yuk tashuvchi tijorat transportlari uchun moʻljallangan boʻlib, u atrof-muhitga zararli chiqindilarni kamaytirish yoʻlidagi muhim texnik yechim hisoblanadi. Hozirgi kunda keng tarqalgan vodorodli elektr avtomobillardan farqli oʻlaroq, mazkur dvigatelda yoqilgʻi elektr energiyasiga aylantirilmasdan, bevosita silindrlarning ichida yonib, porshenlarni harakatga keltiradi.

Mazkur texnologiya oʻzining tuzilishi jihatidan klassik ichki yonish dvigatellariga juda yaqin boʻlib, unda yoqilgʻi sifatida vodorod gazidan foydalaniladi va u maxsus uchqunli oʻt oldirish tizimi orqali ishlaydi. Muhandislar yangi agregatni loyihalashda dizel dvigatellariga xos boʻlgan muhim xususiyatni, yaʼni past aylanishlarda yuqori quvvat va aylanish momentini taʼminlashni asosiy maqsad qilib olishgan.

Bu koʻrsatkich ogʻir yuk tashuvchi texnikalar uchun juda zarur hisoblanadi. Dvigatelning texnik xususiyatlari va ishlash tamoyili Dastlabki tadqiqotlar tajriba tariqasida bir silindrli qurilmada oʻtkazilib, vodorodning yonish xususiyatlari va turli yoqilgʻi purkash usullari chuqur oʻrganildi.

Shundan soʻng olingan natijalar toʻlaqonli koʻp silindrli motorga tatbiq etildi. Ishlab chiqish jarayonida mutaxassislar yoqilgʻining muddatidan oldin yonib ketishi va dvigatelning notekis ishlashi kabi murakkab muammolarni bartaraf etishdi.

Zarur quvvatni taʼminlash maqsadida dvigatel havo haydovchi turbina bilan jihozlandi, bu esa silindrlarga koʻproq havo yetkazib berib, yonish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Vodorod benzinga qaraganda ancha tez yonishini inobatga olib, muhandislar havo kirish tizimini butunlay yangidan loyihalashdi.

Odatiy benzinli dvigatellarning geometrik tuzilishi vodorod uchun mos kelmagani sababli, maxsus kirish kanallari va kengaytirilgan klapanlar ishlab chiqildi. Ushbu oʻzgarishlar yetarli miqdordagi havo oqimini taʼminlab, yoqilgʻi aralashmasining samarali shakllanishiga yordam beradi.

Butun ish jarayoni esa zamonaviy dasturiy taʼminot orqali real vaqt rejimida nazorat qilib boriladi. Ekologik afzalliklar va xavfsizlik choralari Vodorod oʻta tez alanga oluvchan boʻlgani bois, uning issiq qismlar yoki qoldiq gazlar taʼsirida muddatidan oldin oʻz-oʻzidan yonib ketishining oldini olish eng qiyin vazifalardan biri boʻldi.

Bunday holatlar dvigatelning quvvatini pasaytirib, uning texnik holatiga zarar yetkazishi mumkin edi. Shu sababli, sinovlarning asosiy qismi aynan ana shunday nosozliklarning oldini olishga qaratildi.

Natijada barqaror ishlaydigan va xavfsiz mexanizm yaratishga erishildi. Ekologik nuqtai nazardan ushbu dvigatel juda katta ahamiyatga ega.

Vodorod tarkibida uglerod mavjud boʻlmagani sababli, uning yonishi natijasida atmosferaga is gazi yoki karbonat angidrid deyarli ajralmaydi. Yonish jarayonining asosiy mahsuloti sifatida oddiy suv bugʻi hosil boʻladi.

Bu esa transport sohasini toʻliq ekologik toza tizimga oʻtkazish va atrof-muhit musaffoligini saqlashda yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026