Xitoylik olimlar Oyda to‘rt oyoqli robotlardan foydalanishni rejalashtirmoqda
Xitoylik olimlar va muhandislar kelajakda barpo etiladigan Xalqaro oy tadqiqot stansiyasida to‘rt oyoqli robotlardan foydalanish imkoniyatlarini o‘rganmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu loyihaga ko‘ra, maxsus ishlab chiqilgan robot-itlar astronavtlar uchun asosiy yordamchiga aylanadi va murakkab ilmiy izlanishlarni amalga oshirishda qatnashadi. Mazkur texnologiyalar nafaqat ma’lumot yig‘ish, balki oy yuzasida infratuzilma obektlarini qurish va texnik nazorat ishlarini olib borish uchun ham mo‘ljallangan.
G‘ildirakli qurilmalardan farqli o‘laroq, to‘rt oyoqli robotlar notekis relyefda, toshloq va qiyin o‘tish joylarida ancha samarali harakatlanish qobiliyatiga ega. Robotlarning vazifalari va imkoniyatlari Yangi konsepsiyaga binoan, robotlar oy stansiyasi atrofidagi hududni muntazam ravishda kuzatib boradi.
Ular oy tuprog‘i hamda tog‘ jinslaridan namunalar yig‘ish, atrof-muhitning holatini tahlil qilish va turli ilmiy tajribalarda bevosita ishtirok etish vazifasini o‘taydi. Rejaga ko‘ra, uchta robot va uchta astronavtdan iborat guruh birgalikda faoliyat yuritib, vazifalarni o‘zaro taqsimlaydi.
Kelgusida bu qurilmalarga yanada murakkab ishlar, jumladan, doimiy yashash punktlarini qurish va ularga xizmat ko‘rsatish yuklatilishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, ular suv muzi va foydali qazilmalarni izlab topish, og‘ir yuklarni tashish hamda mahalliy xomashyodan qurilish materiallari tayyorlashda qatnashishi mumkin.
Avtomatlashtirilgan tizimlar bazadagi kundalik hayotni tashkil etishda ham muhim o‘rin tutadi. Robotlar havo tarkibi va haroratni nazorat qilishi, xonalarni tozalashi, sun’iy muhitdagi o‘simliklarni parvarish qilishi hamda ovqat tayyorlash jarayonida ko‘maklashishi kutilmoqda.
Insonlar bilan muloqotni osonlashtirish maqsadida ularni maxsus ovozli interfeyslar bilan jihozlash taklif etilgan. Bu esa uzoq muddatli kosmik missiyalar davomida astronavtlarning ruhiy holatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Texnik to‘siqlar va rivojlanish bosqichlari Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Oy yuzasida avtonom tarzda ishlash Yer sharoitiga qaraganda ancha mushkul. Hozirgi kunda mavjud bo‘lgan mashinaviy ko‘rish va navigatsiya tizimlari asosan Yer ma’lumotlari asosida shakllantirilgan.
Biroq Oyning o‘ziga xos yorug‘lik darajasi, relyefi va keskin harorat o‘zgarishlari robotlardan mutlaqo yangicha algoritmlarni talab etadi. Shu sababli, ushbu qurilmalarni fazoviy muhitga moslashtirish uchun qo‘shimcha o‘qitish va sinov jarayonlari o‘tkazilishi zarur.
Mazkur robotlashtirilgan tizimlar Xalqaro oy tadqiqot stansiyasi dasturining ajralmas qismi hisoblanadi. Stansiya infratuzilmasini 2035-yilga qadar shakllantirish, keyingi o‘n yilliklarda esa uni yanada kengaytirish rejalashtirilgan.
2045-yilga borib, Oy yuzasida va uning orbitasida to‘liq rivojlangan obektlar tarmog‘i ishga tushishi kutilmoqda. Bunda asosiy e’tibor suv muzi zaxiralari mavjud bo‘lgan janubiy qutb mintaqasini o‘rganishga qaratiladi.
