NASA Oy yuzasida doimiy baza qurish strategiyasini o'zgartirdi
AQSh Milliy aeronavtika va koinotni tadqiq qilish boshqarmasi (NASA) o‘zining oy dasturi strategiyasiga jiddiy o‘zgartirishlar kiritmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Avvalroq rejalashtirilgan Gateway orbital stansiyasi uchun mo‘ljallangan texnologik ishlanmalar endilikda bevosita Oy yuzasida infratuzilma barpo etishga yo‘naltiriladi. Ushbu yangi yondashuv Oyning janubiy qutbi yaqinida doimiy faoliyat yurituvchi bazani yaratish hamda uzoq muddatli ilmiy ekspeditsiyalarni zaruriy resurslar bilan ta’minlash imkonini beradi.
Yangi missiyalar va texnologik moslashuv Northrop Grumman kompaniyasi Gateway loyihasining HALO yashash moduli uchun ishlab chiqilgan texnologiyalarni Oy yuzasining murakkab sharoitlariga moslashtirishni boshladi. Kompaniya tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, Lunar Infrastructure Demo deb nomlangan uchta maxsus missiya doirasida Oyga energiya ta’minoti tizimlari, ma’lumot uzatish vositalari va mexanik ulanish interfeyslari yetkazib beriladi.
Ushbu missiyalarning asosiy maqsadi uskunalarning o‘ta og‘ir iqlim sharoitida, xususan, qattiq sovuq va uzoq davom etadigan oy kechalarida ishlash qobiliyatini amalda sinovdan o‘tkazishdir. Mazkur dastur doirasida elektr ta’minoti, haroratni mo‘tadillashtirish, avtonom boshqaruv va aloqa texnologiyalari tekshiruvdan o‘tkaziladi.
Keyinchalik ushbu tizimlarni kengaytirilgan tartibda qo‘llash ko‘zda tutilgan. Hozircha parvozlar vaqti va qo‘nish qurilmalarining texnik tavsiflari haqida batafsil ma’lumot berilmagan bo‘lsa-da, NASA ushbu yuklarni 2029-yilgacha amalga oshiriladigan oy bazasi dasturining ilk bosqichiga kiritishni rejalashtirgan.
Xalqaro hamkorlik va robototexnika Faqatgina AQSh emas, balki uning xalqaro hamkorlari ham o‘z rejalarini yangi sharoitlarga moslashtirmoqda. Kanada koinot agentligi Gateway stansiyasi uchun mo‘ljallangan Canadarm3 robototexnika tizimini endilikda nafaqat oy orbitasida, balki Yer atrofidagi tijorat stansiyalarida ham qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda.
MDA Space kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilayotgan ushbu tizim kelajakda Oy yuzasidagi qurilish ishlarida ham foydalanilishi mumkin. Hozirgi vaqtda NASA tayyor oy bazasining aniq qurilish muddatlarini e’lon qilmagan bo‘lsa-da, mavjud ilmiy ishlanmalarni orbital stansiyadan yer usti infratuzilmasiga o‘tkazish jarayoni faol davom etmoqda.
Northrop Grumman va boshqa yirik pudratchilar tomonidan o‘tkaziladigan dastlabki sinovlar insoniyatning Oyda uzoq muddat davomida yashashi va faoliyat yuritishi uchun mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
