Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 22 noyabr
+15°
bulutli shamol 2 m/s, janubi-sharq
ENRU

Roskosmos dunyodagi eng yirik meteorit kraterlaridan birining suratini e'lon qildi

Texnologiya
30
Roskosmos dunyodagi eng yirik meteorit kraterlaridan birining suratini e'lon qildi
Roskosmos davlat korporatsiyasi Rossiyaning Krasnoyarsk o‘lkasida joylashgan va dunyodagi eng yirik meteorit kraterlaridan biri sanalgan Popigay botig‘ining koinotdan olingan noyob suratlarini namoyish etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu ulkan tabiiy tuzilma bundan taxminan 35,7 million yil avval ulkan osmon jismining Yerga urilishi natijasida hosil bo‘lgan bo‘lib, bugungi kunda sayyoramiz geologik o‘tmishining eng yorqin dalillaridan biri hisoblanadi. Diametri qariyb 100 kilometrni tashkil etuvchi mazkur krater o‘zining ko‘lami bo‘yicha dunyoda to‘rtinchi o‘rinda turadi va ilmiy hamjamiyat uchun ulkan ahamiyatga ega.

Popigay krateri nafaqat o‘zining kattaligi, balki o‘ziga xos geologik tuzilishi bilan ham ajralib turadi. Kosmik tasvirlarda hududning relyefi va o‘nlab million yillar oldin sodir bo‘lgan kuchli to‘qnashuv asoratlari aniq ko‘rinadi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, meteorit zarbasi natijasida yer yuzasiga otilib chiqqan tog‘ jinslari va hosil bo‘lgan yangi minerallar majmuasi ushbu hududni dunyodagi eng noyob geologik poligonlardan biriga aylantirgan. Noyob geologik tuzilma va tabiat manzaralari E’lon qilingan fotosuratlarda mazkur hududning diqqatga sazovor joylari, xususan, Rangdor qoyalar deb ataluvchi joylar alohida muhrlangan.

Ushbu qoyalar meteorit zarbasi ta’sirida o‘zgargan va tashqariga otilib chiqqan qadimiy tog‘ qatlamlaridan iboratdir. Geografik jihatdan Anabar platosi hududida joylashgan ushbu botiq o‘zining murakkab relyefi bilan ajralib turadi.

Roskosmos taqdim etgan suratlarda krater atrofidan oqib o‘tuvchi Anabar daryosining manzaralari ham aks etgan bo‘lib, bu olis mintaqaning ekologik holatini o‘rganishga yordam beradi. Popigay botig‘i o‘zining ilmiy qiymati tufayli 1991-yilda YUNESKOning jahon geologik merosi obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Bu maqom hududning xalqaro miqyosda muhofaza qilinishi va o‘rganilishini ta’minlaydi. Krater hududida olib borilgan tadqiqotlar natijasida o‘ta qattiq minerallar va texnik olmoslarning ulkan zaxiralari aniqlangan bo‘lib, bu to‘qnashuv vaqtida yuzaga kelgan yuqori bosim va haroratning natijasidir.

Zamonaviy texnologiyalar va ilmiy ahamiyat Zamonaviy sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari yordamida olingan yuqori aniqlikdagi tasvirlar olimlarga Yer yuzidagi qadimiy o‘zgarishlarni batafsil tahlil qilish imkonini beradi. Bunday kuzatuvlar nafaqat o‘tmishdagi tabiiy ofatlarni o‘rganish, balki sayyoramizning kelajakdagi geologik evolyutsiyasini bashorat qilishda ham muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.

Roskosmos tomonidan taqdim etilgan ushbu materiallar keng jamoatchilikda koinot va Yerning o‘zaro bog‘liqligi haqidagi tasavvurlarni boyitishga xizmat qiladi. Ushbu loyiha ilm-fan ixlosmandlari uchun Yer yuzining millionlab yillar oldingi qiyofasini tasavvur qilish va tabiatning qudratli kuchlari qanday o‘zgarishlarga sabab bo‘lganini anglash uchun qulay imkoniyat yaratdi.

Popigay krateri kabi obyektlarni muntazam ravishda koinotdan kuzatib borish, global iqlim va geologik jarayonlarni tushunishda beqiyos ahamiyatga egadir.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026