Xitoyda 800 yo'lovchiga mo'ljallangan ulkan samolyot loyihasi taqdim etildi

Xitoylik tadqiqotchilar aviatsiya olamida inqilobiy yangilik bo‘lishi kutilayotgan, 800 dan ortiq yo‘lovchini tashishga qodir bo‘lgan "uchuvchi qanot" shaklidagi samolyot modelini taqdim etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu loyiha mamlakatning o‘z yirik fuqarolik havo kemalarini yaratish bo‘yicha milliy dasturining eng ulkan yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Yangi havo kemasi an’anaviy samolyotlardan farqli o‘laroq, alohida ajratilgan korpus va qanotlarga ega emas, balki butun tanasi bilan yagona ko‘tarish kuchini hosil qiluvchi yaxlit tuzilmadan iborat.

Havo kemasining kengligi taxminan 85 metrni, uzunligi esa 43 metrni tashkil etishi rejalashtirilgan. Bu o‘lchamlar xitoylik muhandislar yaratayotgan samolyotning qanot yoyilishi Amerikaning mashhur B-2 Spirit strategik bombardimonchisidan qariyb bir yarim barobar katta ekanini ko‘rsatadi.

Yo‘lovchi sig‘imi bo‘yicha esa u hozirgi kunda dunyodagi eng yirik hisoblangan Airbus A380 layneridan ancha o‘zib ketadi. Eslatib o‘tamiz, Airbus A380 odatda 555 nafargacha yo‘lovchini sig‘dira oladi.

Texnik ustunliklar va muhandislik yechimlari Mazkur loyiha ustida Xitoyning aerodinamika tadqiqot va ishlanmalar markazi mutaxassislari ish olib bormoqda. Ushbu institut avvalroq COMAC C919 yo‘lovchi samolyoti va Y-20 yuk tashuvchi havo kemasi kabi yirik loyihalarda ishtirok etgan.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, "uchuvchi qanot" sxemasining asosiy afzalligi uning yuqori darajadagi aerodinamik samaradorligidadir. An’anaviy samolyotlarda korpusning katta qismi havo qarshiligini yuzaga keltirsa, yangi modelda butun yuza ko‘tarish kuchini hosil qilishda qatnashadi.

Bunday tuzilish ko‘p sonli yo‘lovchilarni tashishda yoqilg‘i sarfini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beradi. Biroq, bu kabi murakkab shakldagi fuqarolik samolyotini yaratish bir qator muhandislik muammolarini ham keltirib chiqaradi.

Xususan, yuzlab odamlarni favqulodda holatlarda xavfsiz evakuatsiya qilish, ulkan korpusning germetik holatini saqlash va parvoz davomida yo‘lovchilarning qulayligini ta’minlash kabi masalalar yangicha yondashuvni talab etadi. Infratuzilma va aviatsiya istiqbollari Yangi samolyotning 85 metrlik kengligi xalqaro aviatsiya standartlarida belgilangan 80 metrlik cheklovdan oshib ketadi.

Bu esa kelajakda ushbu laynerdan foydalanish uchun aeroportlar infratuzilmasini tubdan o‘zgartirish zaruratini tug‘dirishi mumkin. Hozirda Xitoyda fuqarolik aviatsiyasi sohasidagi dasturlar jadal rivojlanmoqda.

Mavjud C919 layneridan tashqari, 2030-yilda ilk parvozini amalga oshirishi kutilayotgan 280 o‘rinli C929 samolyoti ustida ham ish olib borilmoqda. Shuningdek, soha mutaxassislari tovushdan tez uchuvchi C949 yo‘lovchi layneri konsepsiyasini ham ko‘rib chiqmoqdalar.

Xitoyning ushbu sa’y-harakatlari jahon aviatsiya bozorida o‘z mavqeyini mustahkamlashga va zamonaviy texnologiyalar asosida havo transporti samaradorligini oshirishga qaratilgan. "Uchuvchi qanot" loyihasi muvaffaqiyatli amalga oshsa, u uzoq masofalarga ommaviy tashuvlarni amalga oshirishda yangi davrni boshlab berishi mumkin.