Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 22 noyabr
+15°
bulutli shamol 2 m/s, janubi-sharq
ENRU

AQSH orbitadagi kosmik chiqindilarni tozalash bo'yicha yangi loyihani boshladi

Texnologiya
39
AQSH orbitadagi kosmik chiqindilarni tozalash bo'yicha yangi loyihani boshladi
Amerika Qo'shma Shtatlari Mudofaa vazirligi huzuridagi Kosmik ishlanmalar agentligi hamda Mudofaa innovatsiyalari boshqarmasi orbitadagi chiqindilarni tozalashga qaratilgan yangi loyihani amalga oshirishga kirishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu tashabbus doirasida ishdan chiqqan sun'iy yo'ldoshlarni tutib olish va ularni atmosferaning yuqori qatlamlarida yo'q qilish xizmati yo'lga qo'yiladi. Hozirda Firefly Aerospace, D-Orbit va Katalyst Space kabi yetakchi texnologik kompaniyalar ushbu vazifani bajaruvchi qurilmalarni loyihalash uchun 8,4 million dollar miqdorida moliyaviy ko'mak oldi.

Hozirgi vaqtda Yer atrofidagi orbitada foydalanishdan chiqarilgan qurilmalar va turli texnik qoldiqlarning ko'payib borishi jahon kosmonavtikasi uchun jiddiy xavf tug'dirmoqda. Yangi loyiha aynan mana shu muammoni tizimli ravishda hal etishni ko'zda tutadi.

Dastlabki bosqichda mutaxassislar taqdim etilgan muhandislik yechimlarini o'rganib chiqadi va eng samarali deb topilgan texnologiyalar koinotda amaliy sinovdan o'tkaziladi. Yangi texnologik yondashuvlar va kompaniyalar rejalari Loyiha ishtirokchilari kosmik chiqindilarni bartaraf etish uchun turlicha usullarni taklif qilmoqda.

Masalan, D-Orbit kompaniyasi TransAstra korxonasi bilan hamkorlikda maxsus yumshoq tutqichli mexanizmni ishlab chiqmoqda. Ushbu tizim orbitadagi keraksiz obyektlarni ehtiyotkorlik bilan ushlab olish imkonini beradi.

Firefly Aerospace esa ko'p maqsadli platforma yordamida obyektlarni boshqarishni rejalashtirgan bo'lsa, Katalyst Space kompaniyasi barcha turdagi vazifalarga mos keladigan yagona robotlashtirilgan tizimni joriy etish ustida ishlamoqda. Mutaxassislarning fikricha, bunday xizmat ko'rsatish modeli koinotdagi amaliyotlar narxini sezilarli darajada arzonlashtiradi.

Ilgari har bir sun'iy yo'ldosh o'z-o'zini yo'q qilish tizimi bilan jihozlanishi shart bo'lgan bo'lsa, endilikda operatorlar bu vazifani ixtisoslashgan kompaniyalarga topshirishi mumkin bo'ladi. Bu esa qurilmalarning vazni va tannarxini kamaytirishga xizmat qiladi.

Orbital logistika va kelajakdagi imkoniyatlar D-Orbit vakillari ta'kidlashicha, ushbu xizmatning yo'lga qo'yilishi nafaqat chiqindilarni tozalash, balki koinotdagi umumiy logistika tizimini rivojlantirishga ham turtki beradi. Kelajakda xuddi shu texnologiyalar yordamida sun'iy yo'ldoshlarni ta'mirlash, ularning yoqilg'isini yangilash va boshqa orbitalarga xavfsiz ko'chirish imkoniyati tug'iladi.

Bu esa koinotdagi apparatlarning xizmat qilish muddatini bir necha barobarga uzaytiradi. Hozirgi bosqichda tuzilgan shartnomalar xususiy kompaniyalarga kosmik xizmatlar bozorida o'z o'rnini topishga yordam beradi.

Davlat tomonidan berilayotgan buyurtmalar sohadagi ilk amaliy natijalarni ko'rsatishi kutilmoqda. Muvaffaqiyatli sinovlardan so'ng, nafaqat davlat idoralari, balki yirik tijorat aloqa operatorlari ham ushbu xizmatlardan keng foydalanishni boshlaydi.

Bu esa Yer atrofidagi bo'shliqni toza va xavfsiz saqlashda muhim qadam bo'ladi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026