SpaceX okeanga qo'ngan Starship kemasini quruqlikka muvaffaqiyatli qaytardi
SpaceX kompaniyasi o‘zining Starship Ship 40 prototipini Hind okeanidagi Rojdestvo oroli yaqinidan quruqlikka yetkazib berish bo‘yicha murakkab qidiruv-qutqaruv operatsiyasini muvaffaqiyatli yakunladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu noyob tadbir aerokosmik sanoati tarixida ilk bor amalga oshirilib, qayta foydalaniladigan kosmik kemalar texnologiyasini rivojlantirishda muhim bosqich bo‘ldi. Sinov parvozi doirasida kema tarixda birinchi marta okean yuzasiga yumshoq va boshqariluvchi holatda qo‘nishga muvaffaq bo‘lgan edi.
Mazkur sinov jarayonida Starship o‘z yaxlitligini saqlab qolgani mutaxassislar uchun kutilmagan natija berdi. Avvalgi tajribalardan farqli o‘laroq, kema suv bilan to‘qnashganda portlab ketmadi va qo‘ngandan so‘ng ma’lum vaqt davomida sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimi orqali masofaviy o‘lchov ma’lumotlarini uzatishda davom etdi.
Bu holat muhandislarga apparatning suv ustidagi chidamliligini o‘rganish uchun qimmatli ma’lumotlar taqdim etdi. Okeandagi murakkab tashish jarayoni Kosmik apparat qo‘nishni amalga oshirgandan so‘ng ochiq okeanda qariyb bir oy davomida qoldi.
Qutqaruv operatsiyasi maxsus jihozlangan kemalar yordamida olib borildi. Murakkab ob-havo sharoiti va kuchli to‘lqinlarga qaramasdan, balandligi 52 metr bo‘lgan ulkan apparatni xavfsiz bandargohga olib kelishga muvaffaq bo‘lindi.
Mutaxassislar kemani kichik tezlikda va o‘ta ehtiyotkorlik bilan suzdirib o‘tish choralarini ko‘rishdi. Garchi operatsiya muvaffaqiyatli yakunlangan bo‘lsa-da, uzoq vaqt davomida sho‘r suvda qolish va kosmik parvozning og‘ir yuklamalari apparat korpusiga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi.
Okean suvi va to‘lqinlar ta’sirida kemaning tashqi qobig‘i ma’lum darajada o‘zgarishlarga uchragan. Kemaning holati va kelgusi rejalar Dastlabki ko‘rik natijalariga ko‘ra, ochiq okeanda o‘tkazilgan haftalar davomida apparatning tashqi qismlari shikastlangan.
Xususan, korpusdagi issiqlikdan himoya qiluvchi qoplamalarning bir qismi ko‘chib tushgan. Shuningdek, kemaning oldingi boshqaruv qanotlaridan biri butunlay yo‘qolgan, ikkinchisi esa jiddiy zarar ko‘rgan.
Bu kabi holatlar kelgusida kemaning mustahkamligini oshirish uchun asosiy tahlil manbai bo‘lib xizmat qiladi. Hozirgi vaqtda muhandislar guruhi Starship korpusining umumiy holatini, issiqlik himoyasi tizimini va boshqa muhim tugunlarni sinchkovlik bilan o‘rganishga kirishgan.
Mutaxassislar olingan ma’lumotlar va materiallarni tahlil qilish orqali kelgusidagi kosmik kemalar dizaynini yanada takomillashtirish hamda parvoz xavfsizligini ta’minlashni rejalashtirmoqda. Ushbu tajriba SpaceX uchun kelajakda Mars va Oyga parvozlarni amalga oshirishda muhim poydevor bo‘ladi.
