SpaceX kompaniyasi joriy yilda yuzinchi kosmik parvozini o'tkazdi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi 2026-yil boshidan buyon o‘zining yuzinchi kosmik parvozini muvaffaqiyatli amalga oshirib, sohada ulkan ko‘rsatkichga erishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu muhim marra 19-avgust kuni Kaliforniyadagi Vandenberg kosmik kuchlar bazasidan Falcon 9 raketasining navbatdagi Starlink sun’iy yo‘ldoshlarini orbitaga olib chiqishi davomida qayd etildi. Mazkur yutuq kompaniyaning kosmik tadqiqotlar va sun’iy yo‘ldosh aloqasi yo‘nalishidagi yetakchiligini yana bir bor tasdiqladi.

Yubiley missiyasi doirasida raketa Yer atrofidagi past orbitaga keng polosali internet tizimining 24 ta yangi apparatini muvaffaqiyatli yetkazib berdi. Joriy yilda amalga oshirilgan umumiy parvozlarning asosiy qismi, ya’ni 97 tasi aynan Falcon 9 raketalari hissasiga to‘g‘ri keladi.

Qolgan uchta muvaffaqiyatli uchish esa Falcon Heavy va Starship loyihalari doirasidagi sinov parvozlari orqali bajarilgan. Ko‘p martalik texnologiyalar va Starlink loyihasi Parvoz davomida texnik jihatdan ham diqqatga sazovor natija qayd etildi.

Falcon 9 raketasining birinchi bosqichi uchishdan taxminan sakkiz yarim daqiqa o‘tib Yerga muvaffaqiyatli qaytdi va Tinch okeanidagi maxsus suzuvchi platformaga qo‘ndi. Ushbu tezlatkich blok uchun mazkur missiya o‘n ikkinchisi bo‘ldi.

Ta’kidlash joizki, aynan shu qurilma joriy yilning aprel oyida SpaceX tarixidagi orbital raketa bosqichining 600-marta muvaffaqiyatli qo‘ndirilishi voqeasida ham ishtirok etgan edi. Kompaniyaning bunchalik yuqori sur’atda faoliyat yuritishiga asosiy sabab Starlink loyihasidir.

Joriy yildagi dastlabki 100 ta missiyaning 74 tasi aynan mazkur global sun’iy yo‘ldosh guruhini kengaytirishga qaratilgan. Hozirgi kunda orbitada faoliyat yuritayotgan Starlink apparatlarining umumiy soni qariyb 11 ming taga yetdi, bu esa butun dunyo bo‘ylab yuqori tezlikdagi internet qamrovini ta’minlash imkonini bermoqda.

Kelgusidagi ulkan rejalar va yangi marralar Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, SpaceX ketma-ket uchinchi yildirki, bir kalendar yili davomida 100 ta uchish chegarasini muvaffaqiyatli yengib o‘tmoqda. Ilk bor bunday yuqori ko‘rsatkich 2024-yilda qayd etilgan bo‘lib, o‘shanda kompaniya 138 ta missiyani amalga oshirgan edi.

2025-yilda esa parvozlar soni rekord darajaga, ya’ni 170 taga yetkazilgan bo‘lib, ularning aksariyati Falcon 9 raketalari yordamida bajarilgan. Kelajakda SpaceX to‘liq qayta foydalaniladigan Starship tizimi evaziga kosmik parvozlar chastotasini yanada keskin oshirishni ko‘zlamoqda.

Ilon Mask ushbu raketani bir sutkada bir necha marta uchirish imkoniyati haqida ma’lum qilgan bo‘lib, bu nazariy jihatdan yiliga mingga yaqin parvozni amalga oshirish yo‘lini ochib beradi. Istiqbolda Starship tizimi bosqichma-bosqich Falcon 9 hamda Falcon Heavy raketalarini to‘laligicha almashtirishi kutilmoqda.