Ilon Mask kosmik sanoat hajmi bo'yicha bashoratlarni tanqid qildi
Jahon kosmik iqtisodiyotining kelajagi borasidagi moliyaviy bashoratlar va amaldagi sanoat rivoji o‘rtasidagi tafovutlar tobora kengayib bormoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mashhur Goldman Sachs banki tahlilchilarining hisob-kitoblariga ko‘ra, global kosmik sanoat hajmi 2035-yilga borib 1,8 trillion dollarga yetishi kutilmoqda. Biroq SpaceX kompaniyasi asoschisi Ilon Mask bu raqamlarni o‘ta ehtiyotkorona deb hisoblab, kelajakdagi ko‘rsatkichlar bank prognozlaridan ancha yuqori bo‘lishini ta’kidlamoqda.
Uning fikricha, koinotni o‘zlashtirish va undan tijoriy maqsadlarda foydalanish ko‘lami kutilganidan ancha kengroq bo‘ladi. Moliyaviy institutlar kosmik bozorning keskin o‘sishini bir nechta asosiy omillar bilan izohlamoqda.
Bular sirasiga raketa uchirish tannarxining sezilarli darajada pasayishi, xususiy investitsiyalar oqimining ortishi hamda ochiq bozorlarda moliyalashtirish imkoniyatlarining kengayishi kiradi. Bugungi kunda mazkur sohaga yo‘naltirilayotgan mablag‘lar allaqachon rekord darajadagi sur’atlarni qayd etmoqda va bu tendensiya davom etishi kutilmoqda.
Investitsiyalar oqimi va moliya bozori dinamikasi So‘nggi yillarda kosmik tarmoqqa bo‘lgan qiziqish to‘g‘ridan-to‘g‘ri moliyaviy ko‘rsatkichlarda o‘z aksini topmoqda. Xususan, 2025-yil davomida mazkur sohaga 55 milliard dollardan ortiq mablag‘ yo‘naltirilgan bo‘lsa, 2026-yilning birinchi choragining o‘zida sarmoyalar hajmi 36 milliard dollarga yetdi.
Bunday shiddatli o‘sish sur’ati yirik investorlarning koinot texnologiyalariga bo‘lgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi. Shunga qaramay, Ilon Mask Goldman Sachs bankining prognozini juda past baholangan deb hisoblaydi.
SpaceX rahbari bankning 1,8 trillion dollarlik bahosiga nisbatan o‘z munosabatini bildirib, bozor hajmi bundan bir necha barobar katta bo‘lishini ta’kidladi. Mutaxassislar fikricha, milliarderning bunday ishonchiga texnologik yutuqlar va mutlaqo yangi biznes modellarining joriy etilishi asos bo‘lmoqda.
Kelajakdagi asosiy o‘sish omillari Ilon Mask va boshqa soha ekspertlarining fikricha, kosmik iqtisodiyotning keskin kengayishiga bir qator fundamental omillar turtki bo‘ladi. Birinchi navbatda, ko‘p martalik foydalaniladigan raketalarning ommalashishi yuk tashish xarajatlarini keskin kamaytiradi.
Shuningdek, global internet va aloqa xizmatlarini ta’minlovchi ulkan sun’iy yo‘ldosh guruhlari hamda orbital fazoda ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarining tashkil etilishi muhim ahamiyatga ega. Xususiy kompaniyalarning Yer orbitasidagi tijoriy faoliyatini kengaytirishi nafaqat aerokosmik sanoatni, balki butun global texnologiya bozorini yangi bosqichga olib chiqadi.
Xususiy kapitalning faollashuvi va innovatsion yechimlar yaqin o‘n yillikda insoniyatning koinotdagi ishtirokini tubdan o‘zgartirib yuborishi shubhasizdir.
