Agressiv haydash elektromobil akkumulyatori eskirishini ikki yarim barobar tezlashtiradi
Zamonaviy elektromobillarning eng qimmatbaho va asosiy qismi boʻlgan tortish akkumulyatorlari tezroq eskirishining asosiy sabablaridan biri maʼlum boʻldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Shanxay elektrotexnika universiteti tadqiqotchilari olib borgan ilmiy tahlillarga koʻra, avtomobilni agressiv tarzda boshqarish batareya resursini odatdagidan ikki yarim barobar tezroq kamaytirishi aniqlandi. Ushbu xulosa kelgusida ekologik toza transport vositalaridan foydalanish madaniyatiga yangi yondashuvlarni olib kirishi kutilmoqda.
Mutaxassislar oʻz ishida Guanchjou shahrida bir yil davomida foydalanilgan oʻn beshta elektromobilning real ekspluatatsiya maʼlumotlarini tahlil qilib, haydash uslubi va texnik holat oʻrtasidagi uzviy bogʻliqlikni isbotladilar. Mutaxassislar tadqiqot davomida avtomobil tezligi, akkumulyator toki, quvvat darajasi, kuchlanish hamda harorat koʻrsatkichlarini har oʻn soniyada qayd etib borishdi.
Zamonaviy hisoblash texnologiyalari va mashinali oʻqitish usullari yordamida haydovchilar eng vazmin va tejamkordan tortib, eng keskin harakatlanuvchi uslubgacha boʻlgan beshta guruhga ajratildi. Bu jarayon har bir haydovchining texnikaga boʻlgan munosabati batareya umriga qanday taʼsir qilishini aniq koʻrsatib berdi.
Quvvat isteʼmoli va akkumulyator yuklamasi Oʻtkazilgan tahlillar shuni koʻrsatdiki, batareya uchun asosiy xavf yuqori tezlikning oʻzi emas, balki akkumulyatordan bir yoʻla katta quvvat talab qilishdir. Xususan, keskin harakatlanishlar, yuqori aylanish momentli shiddatli tezlanishlar hamda tezkorlik bilan takrorlanib turuvchi tezlikni oshirish va tormozlash jarayonlari akkumulyatorga eng ogʻir yuklamani beradi.
Shu boisdan, shahar sharoitidagi doimiy keskin tezlanishlar avtomagistrallar boʻylab tekis va tez harakatlanishga qaraganda batareyaga koʻproq zarar yetkazishi maʼlum boʻldi. Haydovchilarning harakat uslublari oʻrtasidagi tafovut hayratlanarli darajada katta ekanligi aniqlandi.
Eng agressiv guruhdagi haydovchilarda akkumulyator eskirishiga sabab boʻluvchi yuklama darajasi eng xotirjam haydovchilarnikiga nisbatan oʻn sakkiz barobardan ziyodroq boʻlib chiqdi. Shuningdek, keskin haydash chogʻida batareyaning oʻrtacha toki 66 amperga yetgan boʻlsa, vazmin harakatlanganda bu koʻrsatkich atigi 20 amper atrofida boʻlgan.
Bu esa akkumulyator ichidagi kimyoviy jarayonlarning jadallashishiga va qizib ketishiga olib keladi. Uzoq muddatli oqibatlar va prognozlar Tadqiqotchilar boshqaruv uslubini agressivdan tejamkoriga oʻzgartirish qanday natija berishini ham maxsus modellashtirish orqali koʻrib chiqishdi.
Boshqa barcha sharoitlar oʻzgarmasdan qolganda, faqat haydash madaniyatining oʻzgarishi batareyaning qisqa muddatli eskirish bosimini 91 foizdan koʻproqqa kamaytirish imkonini berdi. Olimlar uzoq muddatli prognozlarni matematik hisob-kitoblar asosida ishlab chiqib, haydovchilarni ogohlantirmoqda.
Ishlab chiqilgan modelga koʻra, ming marta quvvatlash va quvvatni sarflash siklidan soʻng, eng ehtiyotkorona haydash uslubida batareya oʻz boshlangʻich sigʻimining taxminan 21 foizini yoʻqotadi. Eng agressiv ssenariyda esa bu koʻrsatkich 53 foizdan oshib ketadi.
Shuni yodda tutish kerakki, real sharoitda batareya resursiga kimyoviy tarkib, tashqi muhit harorati, sovutish tizimi va boshqa koʻplab omillar ham taʼsir koʻrsatadi. Biroq haydash uslubi inson nazorat qila oladigan eng muhim omil boʻlib qolaveradi.
