Olimlar sho'r suv yordamida ishlaydigan samarali akkumulyator yaratishdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari Energetika vazirligiga qarashli Ouk-Rij milliy laboratoriyasi xodimlari sho‘r suv asosida ishlaydigan akkumulyatorlarni yaratishda inqilobiy yangilikka qo‘l urishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Tadqiqotchilar batareya ichidagi kutilmagan kimyoviy jarayonni o‘rganish davomida uning samaradorligini litiy-ionli quvvat manbalari darajasiga ko‘tarishga muvaffaq bo‘lishdi. Ushbu kashfiyot kelajakda arzon, xavfsiz va yuqori quvvatli energiya saqlash tizimlarini yaratish imkonini beradi.
Laboratoriya xodimi Vuseok Go o‘z tadqiqotlari davomida akkumulyatorning musbat qutbi, ya’ni katodida kechadigan jarayonlarni kuzatdi. Ma’lum bo‘lishicha, kislorod reaksiyasidan avval tizimda natriy gipoxloriti, ya’ni kundalik hayotda oqartirgich sifatida ma’lum bo‘lgan modda hosil bo‘ladi.
Olimlar ushbu moddaning tizimga yuqori kuchlanish berishini aniqlab, tajriba tariqasida elektrolitga oz miqdorda oqartirgich qo‘shishdi. Natijada oksidlanish va qaytarilish jarayonlari to‘liq suyuqlik fazasiga o‘tib, ionlarning uzluksiz aylanishi ta’minlandi.
Yangi texnologiyaning texnik afzalliklari Mazkur uslub an’anaviy batareyalarda kuzatiladigan suyuqlikdan gazga o‘tish muammosini bartaraf etdi. Bu esa qimmatbaho katalizatorlardan voz kechish, ichki qarshilikni kamaytirish va umumiy quvvatni ikki baravardan ziyodga oshirish imkonini berdi.
Sho‘r suvli akkumulyatorlar litiy-ionli qurilmalarga qaraganda og‘irroq bo‘lgani sababli, ularni mobil telefonlar yoki yengil elektromobillarda qo‘llash noqulay. Biroq, vazn muhim bo‘lmagan yirik statsionar inshootlar uchun bu texnologiya eng maqbul yechimdir.
Sho‘r suvli elektrolitdan foydalanish yong‘in xavfsizligini ta’minlashda ham juda muhim. Litiy-ionli batareyalardan farqli o‘laroq, ushbu tizimlar qizib ketmaydi va yonib ketish xavfi mavjud emas.
Bu esa batareyalarni sovutish uchun sarflanadigan ortiqcha energiya xarajatlarini tejashga yordam beradi. Hozirda ushbu ishlanmani amaliyotga joriy etish bilan maxsus startap kompaniyasi shug‘ullanmoqda.
Qo‘llanilish sohalari va istiqbollar Yangi turdagi akkumulyatorlarni birinchi navbatda yirik ma’lumotlar markazlari va elektr tarmoqlarining tayanch nuqtalarida zaxira quvvat manbai sifatida o‘rnatish rejalashtirilgan. Shuningdek, ushbu texnologiya okeanlarda harakatlanuvchi ulkan yuk kemalari uchun ham juda qo‘l keladi.
Kemalar atrofidagi sho‘r suv muhiti batareyalarning ishlashi uchun tabiiy va qulay sharoit yaratadi. Xulosa qilib aytganda, sho‘r suvli akkumulyatorlar arzonligi va xavfsizligi bilan energetika bozorida muhim o‘rin egallashi kutilmoqda.
Bu kashfiyot qayta tiklanuvchi energiya manbalarini saqlash va taqsimlashda yangi davrni boshlab berishi mumkin. Olimlarning sa’y-harakatlari tufayli oddiy oqartirgich moddasi yuqori texnologiyali energiya manbalarining asosiy bo‘lagiga aylandi.
