Sun’iy intellektdan biologik qurol yaratishda foydalanishga urinishlar aniqlandi
Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi nafaqat insoniyat uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochmoqda, balki jiddiy xavfsizlik tahdidlarini ham keltirib chiqarmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mashhur Claude neyrotarmog‘ini ishlab chiqqan Anthropic kompaniyasi o‘zining so‘nggi hisobotida sun’iy intellekt tizimlaridan biologik qurol yaratish maqsadida foydalanishga urinishlar bo‘lganini ma’lum qildi. Aniqlangan holatlar shuni ko‘rsatadiki, raqamli aqldan o‘ta xavfli viruslar va zaharli moddalar ustida tadqiqot olib borishda yordamchi vosita sifatida foydalanilgan.
Ushbu hodisalar zamonaviy texnologiyalarni nazorat qilish qanchalik muhim ekanini yana bir bor tasdiqlaydi. Mazkur xavfli urinishlar 2025-yilning dekabridan 2026-yilning avgustigacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida qayd etilgan.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt bilan muloqot jarayonida foydalanuvchining asl niyatini aniqlash juda murakkab vazifadir. Buning asosiy sababi shundaki, tibbiyotda dori vositalarini yaratish uchun zarur bo‘lgan ilmiy bilimlar va o‘ta xavfli patogenlarni ishlab chiqish usullari bir-biriga juda o‘xshashdir.
Shu sababli, yovuz niyatli kimsalar ilmiy niqob ostida xavfli tadqiqotlarni amalga oshirishga urinmoqda. Biologik xavf va yashirin urinishlar Olingan ma’lumotlarga ko‘ra, aniqlangan holatlarning birida tadqiqotchilar chivinlar orqali yuqadigan chikungunya virusining xususiyatlarini kuchaytirishga harakat qilgan.
Claude tizimi ushbu virus funksiyalarini o‘zgartirish bo‘yicha grant so‘rovini tayyorlash haqidagi buyruqni xavfli deb topib, darhol bloklagan. Keyinchalik ushbu so‘rov ortida harbiy tadqiqot muassasasi turgani aniqlangan.
Anthropic kompaniyasi xizmatdan foydalanishni cheklagan bo‘lsa-da, olimlar o‘z ishlarini boshqa platformalar va kanallar orqali davom ettirishga uringanlar. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, foydalanuvchilar xavfsizlik choralari kuchli bo‘lgan modellarni chetlab o‘tish uchun turli hiylalardan foydalanmoqda.
Masalan, tizim tomonidan rad etilgan biologik so‘rovlar xavfsizlik cheklovlari sustroq bo‘lgan boshqa sun’iy intellekt modellariga yo‘naltirilgan. Shuningdek, qush grippi, ortopoksviruslar va turli zaharli toksinlar bilan bog‘liq tadqiqotlarda ham neyrotarmoqlardan yordam olishga harakat qilingan.
Bu esa texnologik nazoratni yanada kuchaytirish zarurligini ko‘rsatadi. Kiberxavfsizlikka qaratilgan hujumlar Sun’iy intellekt nafaqat biologik sohada, balki kiberjinoyatchilik olamida ham faol ishlatilmoqda.
Anthropic hisobotida keltirilishicha, rossiyalik xakerlar bilan aloqador deb ko‘riluvchi Midnight Blizzard guruhi ushbu texnologiyadan keng foydalangan. Ular sun’iy intellekt yordamida fishing hujumlarini avtomatlashtirgan, zararli dasturiy ta’minotlar yaratgan va maxfiy ma’lumotlarni o‘g‘irlash uchun zarur bo‘lgan infratuzilmani tayyorlagan.
Ushbu kiberhujumlar asosan Ukraina va Yevropa davlatlarining davlat idoralari, diplomatik korpuslari hamda mudofaa tuzilmalariga qarshi yo‘naltirilgan. Jami 20 dan ortiq yirik tashkilotlar ushbu tajovuzkor harakatlar nishoniga aylangan.
Anthropic mutaxassislari sun’iy intellektning tahliliy imkoniyatlari oshgani sayin, undan g‘arazli maqsadlarda foydalanish xavfi ham ortib borishidan ogohlantirmoqda. Hozirda kompaniya xavfli hisoblarni bloklab, barcha ma’lumotlarni huquqni muhofaza qilish organlariga taqdim etgan.
