Xitoyda sun’iy intellektga oid yirik ma’lumotlar bazasi sizib chiqdi
Sun'iy intellekt xavfsizligi sohasida faoliyat yurituvchi mutaxassislar yirik hajmdagi ma'lumotlar sizib chiqqanini aniqladilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Xitoydagi yirik til modellari yo'naltiruvchisi, ya'ni router xizmatidan olingan 6 terabaytga yaqin ma'lumotlar bazasi internet tarmog'ida ochiq holda qolgan. Ushbu baza tarkibida dunyoga mashhur texnologik korporatsiyalar va davlat muassasalarining axborot tizimlariga kirish imkonini beruvchi maxfiy kalitlar mavjudligi ma'lum bo'ldi.
Mazkur hodisa sun'iy intellekt vositachilari orqali yuboriladigan so'rovlar axborot xavfsizligiga jiddiy tahdid solishi mumkinligini isbotlamoqda. Zamonaviy raqamli tizimlarda maxsus yo'naltiruvchilar foydalanuvchilarning so'rovlarini turli sun'iy intellekt modellari o'rtasida taqsimlash vazifasini bajaradi.
Ular kelib tushgan murojaatni qabul qilib, uni eng mos keladigan neyrotarmoqqa yo'naltiradi. Biroq ushbu jarayon davomida xizmat barcha harakatlar tarixini saqlab qolishi mumkin.
Bu jurnallar nafaqat oddiy matnli muloqotlarni, balki texnik ma'lumotlarni va tashqi dasturiy ta'minotlar bilan bog'lanish uchun ishlatiladigan maxfiy kodlarni ham o'z ichiga oladi. Maxfiy ma'lumotlarning vositachilar orqali tarqalishi Tadqiqotchi Chaofan Shou tomonidan o'tkazilgan tahlillar shuni ko'rsatadiki, asosiy xavf dasturchilar yoki mustaqil ishlovchi sun'iy intellekt agentlari modellarga o'ta muhim ma'lumotlarni uzatganda yuzaga keladi.
So'rovlar tarkibida masofaviy boshqaruv kalitlari, virtual xususiy tarmoq sozlamalari, bulutli xizmatlarga kirish kodlari va boshqa turdagi maxfiy tokenlar uchrashi odatiy holga aylangan. Agar ma'lumotlarni taqsimlovchi vositachi ushbu oqimni yetarli darajada himoya qilmasa, uning arxivi kiberjinoyatchilar uchun tayyor manbaga aylanadi.
Xitoydagi yo'naltiruvchi xizmatlardan birida kuzatilgan holatda nafaqat mahalliy, balki xalqaro miqyosdagi, jumladan, Anthropic kompaniyasining Claude sun'iy intellektiga yo'llangan so'rovlar ham saqlanib qolgani aniqlangan. Bu esa muammoning ko'lami faqat bir hudud bilan cheklanib qolmasligini ko'rsatadi.
Yirik kompaniyalar va davlat idoralari xavf ostida Mutaxassisning ta'kidlashicha, o'rganilgan ulkan ma'lumotlar to'plami ichida Xitoy davlat tashkilotlari hamda Xiaomi, Huawei, NIO va MiniMax kabi yirik texnologik gigantlarning tizimlariga kirish imkonini beruvchi amaldagi kalitlar topilgan. Bu kabi ma'lumotlarning ochiqqa chiqishi tajovuzkorlarga kompaniya infratuzilmasidan zaiflik qidirib o'tirmasdan, to'g'ridan-to'g'ri ichki tizimlarga kirish imkonini beradi.
Axborot xavfsizligi bo'yicha ekspertlar ushbu voqeani sun'iy intellekt vositalaridan korporativ va davlat miqyosida foydalanishda ehtiyotkorlik zarurligi haqidagi jiddiy ogohlantirish deb baholamoqdalar. Maxfiy ma'lumotlar bilan ishlashda vositachi xizmatlarga to'liq ishonmaslik va barcha kirish kalitlarini muntazam ravishda yangilab turish tavsiya etiladi.
Mazkur holat raqamli xavfsizlik qoidalarini yanada kuchaytirish va sun'iy intellekt bilan muloqotda shaxsiy yoki korporativ sirlarni ochiqlamaslik muhimligini yana bir bor tasdiqladi.
