Koinotda ilk bor rux metalli yordamida ishlovchi dvigatel sinovdan o'tdi
Muon Space kompaniyasi koinot texnikasi sohasida inqilobiy yangilikka qo‘l urdi va tarixda ilk bor qattiq holatdagi rux metalini ishchi tana sifatida qo‘llovchi Xoll dvigatelini muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Starlight deb nomlangan ushbu qurilma orbitada birinchi urinishdayoq ishga tushib, kosmik apparatning harakat yo‘nalishini o‘zgartirishga muvaffaq bo‘ldi. Yer ustidagi kuzatuv stansiyalari dvigatelning ishlash jarayonini va apparat traektoriyasidagi o‘zgarishlarni to‘liq tasdiqladi.
Ushbu yutuq kosmik parvozlarni arzonlashtirish va sun’iy yo‘ldoshlar tuzilishini soddalashtirish yo‘lida yangi davrni ochib berishi kutilmoqda. Mazkur muhim tajriba joriy yilning 1-iyul kuni SERT-III kosmik apparati yordamida amalga oshirildi.
Ushbu missiyadan ko‘zlangan asosiy maqsad yangi turdagi dvigatel qurilmasini bevosita real orbital sharoitda tekshirishdan iborat edi. Olingan telemetriya ma’lumotlari laboratoriya sharoitida o‘tkazilgan dastlabki sinovlar natijalari bilan to‘liq mos keldi.
Tizim qattiq ruxni barqaror ravishda uzatib, uni bug‘lantirishga va dvigatel uchun zarur bo‘lgan tortish kuchini hosil qilishga erishdi. An’anaviy gazlarga samarali muqobil Hozirgi vaqtda sun’iy yo‘ldoshlardagi aksariyat zamonaviy elektr dvigatellari ksenon yoki kripton kabi nodir gazlar yordamida ishlaydi.
Biroq bunday gazlarni saqlash uchun yuqori bosimli ballonlar va murakkab tizimlar talab etiladi, bu esa apparatning umumiy og‘irligini oshirib, uning tannarxiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Starlight texnologiyasi esa qattiq ruxdan foydalanishi tufayli yuqori bosimli rezervuarlarga ehtiyoj qoldirmaydi.
Bu esa apparatning tuzilishini ixchamlashga va xavfsizlik darajasini oshirishga xizmat qiladi. Ruxning yana bir muhim afzalligi uning iqtisodiy jihatdan arzonligi va tabiatda keng tarqalganligidir.
Yirik sun’iy yo‘ldosh turkumlarini yaratishda butlovchi qismlarning narxi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bitta apparat dvigatelining tannarxini pasaytirish yuzlab sun’iy yo‘ldoshlardan iborat tizimlar miqyosida ulkan mablag‘larni tejash imkonini beradi.
Shu bois, Muon Space kompaniyasining ushbu ishlanmasi tijoriy kosmonavtika uchun juda jozibador hisoblanadi. Xavfsizlik choralari va kelajakdagi rejalar Sinov jarayonida muhandislar bug‘langan rux zarrachalari sun’iy yo‘ldosh sirtiga yoki uning nozik optik jihozlariga zarar yetkazishi ehtimolini ham sinchiklab o‘rgandilar.
Maxsus datchiklar yordamida o‘tkazilgan o‘lchovlar shuni ko‘rsatdiki, dvigatel atrofida to‘plangan chiqindi qoldiqlari dastlabki hisob-kitoblarda taxmin qilinganidan ancha kam bo‘lib chiqdi. Bu ma’lumotlar kelgusida ruxning koinotdagi tarqalish modelini yanada aniqroq ishlab chiqishga yordam beradi.
Kompaniya Starlight dvigatelidan sun’iy yo‘ldoshlar orbitasini ko‘tarish, ularni belgilangan nuqtada ushlab turish hamda xizmat muddati yakunlangach, apparatlarni orbitadan xavfsiz chiqarib yuborishda foydalanishni rejalashtirmoqda. Keyingi bosqichda qurilmaning ishonchliligini oshirish va uni seriyali ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish choralari ko‘riladi.
Agar keyingi tekshiruvlar ham muvaffaqiyatli yakunlansa, qattiq metallar koinot sanoatida an’anaviy gazlarning to‘liq o‘rnini bosishi mumkin.
