Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Jibuti koinotni tadqiq etish bo'yicha Artemis kelishuviga qo'shildi

Texnologiya
14
Jibuti koinotni tadqiq etish bo'yicha Artemis kelishuviga qo'shildi
Sharqiy Afrikada joylashgan Jibuti Respublikasi koinotni tadqiq etish, xususan, Oy va Mars kabi osmon jismlarini o‘rganish bo‘yicha xalqaro tamoyillarni belgilovchi Artemis kelishuviga rasman qo‘shildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mazkur hujjatning imzolanishi natijasida ushbu global tashabbusda ishtirok etayotgan mamlakatlar soni 72 taga yetdi. Jibuti ushbu kelishuvni imzolagan sakkizinchi Afrika davlati sifatida tarixga kirdi.

Bu qadam mamlakatning koinot sohasidagi xalqaro hamkorlikka intilishi va tinchlik maqsadlaridagi tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlashini anglatadi. Vashington shahridagi AQSh Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) qarorgohida bo‘lib o‘tgan rasmiy tadbirda Jibuti nomidan ushbu davlatning AQShdagi favqulodda va muxtor elchisi Muhammad Siad Duale ishtirok etdi.

Artemis kelishuvi 2020-yilda NASA va AQSh Davlat departamenti tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u koinotni o‘rganishda xalqaro huquqiy me’yorlarni mustahkamlashga xizmat qiladi. Hujjat nafaqat texnik hamkorlikni, balki insoniyatning koinotdagi faoliyatini tartibga soluvchi axloqiy va huquqiy asoslarni ham o‘z ichiga oladi.

Xalqaro hamkorlik va tinchlik tamoyillari Mazkur kelishuvga a’zo bo‘lgan davlatlar koinotdagi barcha faoliyatni faqatgina tinchlik maqsadlarida amalga oshirish majburiyatini o‘z zimmalariga oladilar. Hujjatning asosiy bandlaridan biri missiyalar shaffofligini ta’minlash, koinotda favqulodda holatlar yuz berganda o‘zaro yordam ko‘rsatish va qo‘lga kiritilgan ilmiy ma’lumotlarni xalqaro hamjamiyat bilan bo‘lishishdan iboratdir.

Bu esa koinot tadqiqotlarining samaradorligini oshirishga va barcha mamlakatlar uchun teng imkoniyatlar yaratishga xizmat qiladi. Shuningdek, kelishuv ishtirokchilari o‘z harakatlarini o‘zaro muvofiqlashtirgan holda, koinotdagi tadqiqotlar bir-biriga xalaqit bermasligini kafolatlashlari lozim.

Bunda osmon jismlaridagi tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan hududlarni va insoniyat tomonidan qoldirilgan ashyolarni asrab-avaylash masalalariga ham alohida e’tibor qaratiladi. Bunday yondashuv koinotni o‘rganishda tartibsizliklarning oldini olishga va barqaror rivojlanishni ta’minlashga yordam beradi.

Jibutining koinot sohasidagi intilishlari Garchi ushbu bitimga qo‘shilish Jibutini darhol NASAning Oydagi dasturlari ishtirokchisiga aylantirmasa-da, mamlakat uchun AQSh va boshqa rivojlangan davlatlar bilan yaqindan hamkorlik qilish uchun mustahkam huquqiy zamin yaratadi. Bu qadam kichik davlatlarning ham global miqyosdagi kosmik jarayonlarga qo‘shilish va o‘z texnologik salohiyatini oshirish imkoniyatlarini kengaytiradi.

Jibuti hukumati bu orqali kelajakda yuqori texnologiyalar sohasida yangi marralarni zabt etishni ko‘zlamoqda. Ma’lumot o‘rnida ta’kidlash joizki, Jibuti o‘zining milliy koinot dasturini 2020-yilda boshlagan edi.

Qisqa vaqt ichida mamlakat sezilarli natijalarga erishdi: 2023 va 2024-yillarda o‘zining ilk Djibouti 1A va Djibouti 1B nomli sun’iy yo‘ldoshlarini orbitaga muvaffaqiyatli chiqardi. Mazkur qurilmalar AQShning Kaliforniya shtatidagi bazadan SpaceX kompaniyasining eltuvchi raketalari yordamida koinotga uchirilgan bo‘lib, ular mamlakatning aloqa va monitoring tizimlarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026