NASA mustaqil qaror qabul qiluvchi aqlli robotlarni sinovdan o'tkazdi
AQSh Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) koinotni tadqiq qilish usullarini butunlay o‘zgartirib yuborishi kutilayotgan yangi texnologiyani muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
NASAning ASTRA guruhi tomonidan amalga oshirilgan tajriba davomida uchta robotdan iborat guruh Yerning bevosita buyruqlarisiz, o‘zaro kelishgan holda ilmiy vazifalarni mustaqil bajardi. Ushbu tizim kelgusida olis sayyoralarni o‘rganish jarayonini bir necha barobar tezlashtirish va inson omilisiz murakkab qarorlar qabul qilish imkonini beradi.
Mustaqil qaror qabul qiluvchi aqlli tizim Sinov jarayonida robotlar guruhiga insonlar tomonidan faqat umumiy ilmiy maqsadlar belgilab berildi. Shundan so‘ng, qurilmalar hududni o‘zlari tahlil qilib, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflar va kutilayotgan natijalarni o‘zaro taqqosladi.
Tizim qaysi robot muayyan vazifaga ko‘proq mos kelishini mustaqil ravishda hal qildi. Butun ish jarayoni davomida dasturiy ta’minot atrof-muhitdagi o‘zgarishlarni kuzatib bordi va yangi ma’lumotlar asosida ish rejasini yangilab turdi.
Tajriba poligonida bitta uchuvchisiz uchish apparati va turli vazifalarni bajaruvchi ikkita yerusti roboti harakatlandi. Dron asosan qidiruv va razvedka ishlarini olib borgan bo‘lsa, birinchi rover hududning elektron xaritasini tuzish va yo‘nalishni belgilashga mas’ul bo‘ldi.
Ikkinchi rover esa maxsus robotlashtirilgan qo‘l yordamida tuproq va tosh namunalarini yig‘ish vazifasini amalga oshirdi. Vazifalarni tezkor o‘zgartirish imkoniyati Dala sinovlarining eng muhim jihati robotlarning kutilmagan vaziyatlarda yangi maqsadlarga moslasha olish qobiliyati bo‘ldi.
Agar yetakchi dron rejadagi topshiriqni bajarish vaqtida boshqa bir qiziqarli obyektni aniqlasa, u asosiy ishni to‘xtatmagan holda, yangi topilmani o‘rganish uchun boshqa robotni yordamga chaqirdi. Bunday yondashuv tadqiqotlar samaradorligini keskin oshiradi.
Qaror qabul qilish jarayonida dasturiy ta’minot bir qancha muhim omillarni hisobga oldi. Bularga qurilmalarning texnik holati, belgilangan nuqtagacha bo‘lgan masofa, harakatlanish tezligi va olinadigan ma’lumotlarning ilmiy ahamiyati kabi mezonlar kiritilgan.
NASA mutaxassislarining ta’kidlashicha, bortdagi bunday mustaqil tizim ilgari imkonsiz deb hisoblangan murakkab missiyalarni amalga oshirishga yo‘l ochadi. Mazkur texnologiya, ayniqsa, Yer bilan aloqa o‘rnatishda vaqt kechikishi kuzatiladigan olis hududlarda juda qo‘l keladi.
Masalan, Yupiter yoki Saturn yo‘ldoshlarini o‘rganishda, shuningdek, Oy va Marsning inson qadami yetishi qiyin bo‘lgan xavfli hududlarida ushbu avtonom robotlar guruhi asosiy tadqiqotchi vazifasini bajaradi.
