«Spaysiks» kompaniyasi «Starship» raketasining issiqlikdan himoya tizimini takomillashtirdi
Aerokosmonavtika sohasida dunyodagi yetakchi kompaniya hisoblangan SpaceX sayyoralararo parvozlar uchun mo‘ljallangan Starship raketasining issiqlikdan himoya qilish tizimini tubdan takomillashtirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Muhandislar navbatdagi sinov parvozi oldidan kema korpusining chidamliligini oshirish maqsadida himoya qoplamasini modernizatsiya qilish bo‘yicha muhim ishlarni amalga oshirmoqda. Ushbu jarayonning eng e’tiborli jihati shundaki, kema tarixida ilk bor avvalgi parvozda o‘zini oqlagan detallardan qayta foydalaniladi.
Bu yangilik koinot qurilmalarini ko‘p marotaba ishlatish va parvozlar tannarxini pasaytirish yo‘lidagi ulkan qadam sifatida baholanmoqda. Kema korpusini atmosferaga kirish chog‘idagi o‘ta yuqori haroratdan saqlaydigan maxsus plitalar endilikda yanada mustahkamlandi.
Aerodinamik yuklamalar eng yuqori bo‘lgan nuqtalarda qo‘shimcha mahkamlash moslamalari o‘rnatildi. Mutaxassislar avvalgi sinovlar davomida plitalar orasidagi bo‘shliqlardan issiq plazma oqimi o‘tishi mumkin bo‘lgan joylarni aniqlab, ularni butunlay bartaraf etishdi.
Tajribalar shuni ko‘rsatdiki, ayrim xavfli hududlarda egilgan shakldagi plitalardan foydalanish bo‘g‘inlardagi qizish darajasini sezilarli darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Himoya tizimini takroran qo‘llash tajribasi Modernizatsiya jarayonidagi eng muhim yangiliklardan biri bu Ship 40 kosmik kemasidan yechib olingan ikkita himoya plitasining Ship 41 korpusiga o‘rnatilishidir.
Starship dasturi doirasida himoya elementlarining takroran qo‘llanishi birinchi marta kuzatilmoqda. Bu tajriba kelgusida kemalarni parvozdan so‘ng tezkorlik bilan qayta tiklash va ularni qisqa muddatlarda yana fazoga uchirish imkoniyatini yaratadi.
Eslatib o‘tamiz, mazkur plitalar olingan Ship 40 kemasi dasturning eng muvaffaqiyatli sinovlaridan biri bo‘lgan o‘n uchinchi parvozda qatnashgan edi. O‘shanda kema okean sathiga muvaffaqiyatli qo‘ngan va uzoq vaqt davomida suv yuzasida qolgan edi.
Bu holat mutaxassislarga sho‘r suv va tashqi muhitning kema materiallariga ta’sirini chuqur o‘rganish uchun noyob imkoniyat taqdim etdi. Olingan ma’lumotlar asosida himoya qatlamining chidamliligi yanada oshirildi.
Kelgusi rejalar va orbital parvoz Kompaniya rahbari Ilon Maskning ta’kidlashicha, SpaceX korporatsiyasi shu oyning o‘zidayoq yangi avlod Starlink V3 sun’iy yo‘ldoshlarini fazoga chiqarishni boshlaydi. Bu loyiha global internet tarmog‘ining qamrovi va tezligini sezilarli darajada oshirishga qaratilgan.
Shu bilan birga, kompaniya o‘zining asosiy maqsadi sari dadil qadam tashlashda davom etmoqda. Hozirgi vaqtda barcha tayyorgarlik ishlari Starship raketasining navbatdagi muhim bosqichiga qaratilgan.
Kemaning ilk orbital uchirilishi joriy yilning 22-sentabr kuniga rejalashtirilgan. Soha mutaxassislari va jamoatchilik ushbu sinovni katta qiziqish bilan kutmoqda, chunki bu galgi parvoz Starshipning to‘liq quvvat bilan orbitaga chiqish imkoniyatlarini amalda namoyon etishi kutilmoqda.
