NASA marsohodi Marsda besh ming sutkalik faoliyatini yakunladi

NASA agentligining Curiosity marsohodi Mars sayyorasi yuzasida o‘zining 5000-sutkalik faoliyatini muvaffaqiyatli yakunladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu muhim sana munosabati bilan mutaxassislar qurilma tomonidan olingan suratlarni o‘ziga xos uslubda qayta ishlab, bayramona ochiq xat shaklida e’lon qildi. 2012-yildan buyon Qizil sayyorada tadqiqot olib borayotgan ushbu apparat o‘ziga yuklatilgan vazifalarni to‘liq bajarib, hozirda belgilangan muddatdan bir necha barobar ko‘proq xizmat ko‘rsatmoqda.

Esdalik surati qurilmadagi ikkita qora-oq rangli navigatsiya kameralari yordamida, Chokolatal deb ataladigan hudud yaqinida tasvirga olingan. Birinchi kadr avgust oyining oxirida tong vaqtida, ikkinchisi esa sentyabr oyi boshida kechki payt muhrlangan.

Mutaxassislar ushbu tasvirlarni o‘zaro birlashtirib, ularga rang berishgan. Undagi moviy ranglar tonggi yorug‘likni, sariq va to‘q sariq tuslar esa kun botishi arafasidagi manzarani ifodalaydi.

Tarixiy kadr tafsilotlari Mazkur suratda tadqiqot qurilmasining o‘zi va u bosib o‘tgan uzoq masofali yo‘l yaqqol ko‘zga tashlanadi. Kadrning oldingi qismida marsohodning asosiy qismlari, jumladan, sun’iy yo‘ldoshlar bilan aloqa o‘rnatishga mo‘ljallangan antenna hamda qurilmani qariyb o‘n to‘rt yildan buyon uzluksiz energiya bilan ta’minlab kelayotgan radioizotop termoelektr generatori aks etgan.

Ushbu generator qurilmaning murakkab sharoitlarda ham to‘xtovsiz ishlashiga imkon beradi. Shuningdek, fotosuratda marsohod g‘ildiraklaridan qolgan izlar Geyl krateridagi Sharp tog‘i tomon cho‘zilib ketganini ko‘rish mumkin.

Mazkur tog‘ning balandligi besh kilometrga yetadi va u sayyora tarixini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. Uzoq ufqda esa kraterning chetki qismlari xira ko‘rinishda namoyon bo‘ladi.

Ta’kidlash joizki, missiya jamoasi avval ham, ya’ni 2021-yilda shunday uslubdagi esdalik suratini jamoatchilikka taqdim etgan edi. Ilmiy missiyaning davomi 2012-yilning avgust oyida Marsga qo‘ngan Curiosity apparati dastlab atigi bir necha yil ishlashga mo‘ljallangan edi.

Biroq u texnik jihatdan juda chidamli bo‘lib chiqdi va hozirgi kunda ham ilmiy izlanishlarni faol davom ettirmoqda. Hozirda qurilma Sharp tog‘ining yonbag‘irlari bo‘ylab yuqoriga ko‘tarilib, sayyora iqlimining o‘zgarish jarayonlarini tadqiq qilmoqda.

Olimlarning fikricha, ushbu tog‘ qatlamlari Marsning nam iqlimdan quruq va sovuq muhitga o‘tish davri haqidagi qimmatli ma’lumotlarni o‘zida saqlaydi. Kelgusida kraterdagi suv zaxiralari kamayib borayotgan davrda shakllangan va sulfatlarga boy bo‘lgan yotqiziqlarni yanada chuqurroq o‘rganish rejalashtirilgan.

Bu esa Qizil sayyorada qachonlardir hayot bo‘lgani yoki bo‘lmagani haqidagi savollarga javob topishga yordam beradi.