Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Yerga yaqin masofadagi xavfli osmon jismlari soni rekord darajaga yetdi

Texnologiya
18
Yerga yaqin masofadagi xavfli osmon jismlari soni rekord darajaga yetdi
Astronomlar Yer orbitasiga yaqin masofada harakatlanuvchi va sayyoramiz yo‘nalishi bilan kesishish ehtimoli bo‘lgan osmon jismlari soni 40 000 taga yetganini e’lon qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Yevropa kosmik agentligi taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, bu ko‘rsatkich koinotni o‘rganish tarixidagi o‘ziga xos rekord natija hisoblanadi. E’tiborli jihati shundaki, ushbu obektlarning qariyb 10 mingtasi so‘nggi uch yil ichida kashf etilgan bo‘lib, bu zamonaviy texnologiyalar yordamida koinotni kuzatish imkoniyatlari kengayganidan dalolat beradi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, yangi kosmik jismlarni aniqlash sur’ati yildan-yilga keskin tezlashib bormoqda. Masalan, yigirmanchi asr boshlarida bunday obektlar soni atigi bir necha mingtani tashkil etgan bo‘lsa, 2016-yilga kelib ular 15 000 taga, 2022-yilda esa 30 000 taga yetgan edi.

Tarixda birinchi marta Yerga yaqin asteroid — Eros 1898-yilda kashf etilgan bo‘lsa-da, haqiqiy ilmiy o‘sish 1990-yillardan boshlab zamonaviy kuzatuv teleskoplarining ishga tushirilishi natijasida yuz berdi. Xavfni baholash va orbitalarni hisoblash Yangi osmon jismi topilishi bilan olimlar bir nechta kuzatuv ma’lumotlarini jamlab, maxsus kompyuter modellari yordamida uning harakat yo‘nalishini o‘nlab va yuzlab yillar oldinga qarab hisoblab chiqadilar.

Harakat traektoriyasining aniqlanishi to‘qnashuv ehtimolini tasdiqlashi yoki aksincha, xavf mavjud emasligini ko‘rsatishi mumkin. Masalan, 2025-yil boshida aniqlangan ba’zi asteroidlar atrofidagi vaziyat aynan shunday ilmiy tahlillar yordamida oydinlashgan edi.

Yevropa kosmik agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, yaqin yuz yil ichida Yer bilan to‘qnashish ehtimoli mavjud bo‘lgan 2 000 ga yaqin asteroid ro‘yxatga olingan. Biroq ularning aksariyati sayyoramiz uchun real xavf tug‘dirmaydigan darajada kichik hajmdadir.

Global miqyosdagi vayronagarchilikka sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan, diametri bir kilometrdan oshadigan yirik obektlar esa oson aniqlanadi. Olimlarning fikricha, bunday ulkan asteroidlarning deyarli barchasi allaqachon nazoratga olingan.

Kelgusidagi vazifalar va yangi texnologiyalar Hozirgi kunda asosiy e’tibor o‘lchami 100 metrdan 300 metrgacha bo‘lgan o‘rta hajmdagi asteroidlarga qaratilmoqda. Bunday jismlar ma’lum bir mintaqaga jiddiy zarar yetkazish quvvatiga ega, biroq ularning umumiy sonidan hozircha atigi 30 foizigina aniqlangan.

Yangi avlod yer usti rasadxonalarining ishga tushirilishi ushbu yo‘nalishdagi tadqiqotlarni yanada jadallashtirishi kutilmoqda. Har bir yangi topilgan obekt nafaqat astronomik ma’lumotlar bazasini boyitadi, balki ehtimoliy xavf-xatarlarning oldini olish uchun zarur choralarni ko‘rishga vaqt beradi.

Ekspertlarning xulosasiga ko‘ra, bugungi natijalar koinot xavfsizligini ta’minlash yo‘lidagi ulkan jarayonning bir qismi bo‘lib, kelgusida yangi texnologiyalar yordamida Yer atrofidagi hududlarni nazorat qilish sifati yanada oshadi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026