NASA Hindistonni Oyda baza qurish loyihasiga taklif etdi
Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy aeronavtika va koinotni tadqiq qilish boshqarmasi (NASA) Hindiston kosmik tadqiqotlar tashkilotiga (ISRO) Oy yuzasida doimiy baza barpo etish loyihasida ishtirok etish boʻyicha rasmiy taklif bilan chiqdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu tashabbus Bangalor shahrida oʻtkazilgan ikki mamlakatning fuqarolik koinoti boʻyicha ishchi guruhi yigʻilishida eʼlon qilindi. Hamkorlik doirasida nafaqat Oyda infratuzilma yaratish, balki ilmiy maʼlumotlar almashish va boshqariladigan koinot parvozlarini rivojlantirish ham koʻzda tutilgan.
Bu kelishuv ikki davlat oʻrtasidagi strategik aloqalarni yangi bosqichga olib chiqib, koinotni oʻrganishda oʻzaro manfaatli muhit yaratishga xizmat qiladi. Tomonlar mazkur uchrashuvda ilm-fan va texnologiyalar sohasidagi aloqalarni kengaytirishga kelishib oldilar.
Ushbu sheriklik Artemis dasturi doirasidagi xalqaro bitimlarga asoslanadi va kelgusidagi keng koʻlamli tadqiqotlar uchun poydevor vazifasini bajaradi. Hozirgi bosqichda rasmiy Dehli NASAning Oy bazasi loyihasidagi aniq vazifalari yoki hissasi haqida uzil-kesil toʻxtamga kelgani yoʻq.
Hindiston hukumati uchun masalaning mohiyati faqat loyihada qatnashish emas, balki kelajakdagi Oy infratuzilmasini shakllantirishda mamlakatga qanday maqom va vakolatlar berilishida ekanligi taʼkidlanmoqda. Milliy dasturlar va xalqaro hamkorlik Hindiston xalqaro loyihalarga qoʻshilish bilan bir qatorda, oʻzining mustaqil kosmik salohiyatini ham jadal rivojlantirib bormoqda.
Xususan, mamlakat 2035-yilga borib oʻzining shaxsiy kosmik stansiyasini ishga tushirishni hamda 2040-yilga kelib Oy yuzasiga hindistonlik astronavtni qoʻndirishni rejalashtirgan. Hindiston oʻzining milliy imkoniyatlarini mustahkamlash barobarida boshqa davlatlar bilan ham faol aloqalar oʻrnatmoqda.
Masalan, Parijda oʻtgan xalqaro sammitda Hindiston rahbariyati Fransiya va boshqa davlatlarni oʻzining navbatdagi kosmik dasturlarida sherik boʻlishga chorlagan edi. Mamlakat bu borada yetarlicha amaliy tajribaga ega ekanini isbotlab ulgurdi.
Jumladan, Chandrayan uchinchi apparatining Oyning janubiy qutbiga muvaffaqiyatli qoʻngani hamda NASA bilan hamkorlikda amalga oshirilayotgan qoʻshma missiyalar ikki davlat mutaxassislari murakkab qurilmalarni birgalikda yarata olishini koʻrsatdi. Bu kabi yutuqlar Hindistonning jahon kosmik bozoridagi nufuzini sezilarli darajada oshirdi.
Kelgusidagi istiqbollar va rejalar Shuningdek, 2025-yilning yozida hindistonlik astronavtning Xalqaro kosmik stansiyaga safar uyushtirishi kutilmoqda. Ushbu parvoz kelgusidagi milliy boshqariladigan dasturlar uchun muhim amaliy tajriba toʻplash imkonini beradi va mamlakatning kadrlar salohiyatini yanada yuksaltiradi.
Mutaxassislarning fikricha, Hindiston oʻzining mustaqil sanoat va ilmiy bazasiga ega boʻlgani sababli, AQShning Oy loyihasida qatnashish milliy rejalardan voz kechishni anglatmaydi. Aksincha, xalqaro hamkorlik Hindiston uchun jahon darajasidagi koinot tashabbuslarida oʻz oʻrnini mustahkamlash yoʻlidagi qoʻshimcha imkoniyatdir.
Bu jarayon nafaqat texnologik almashinuvni, balki kosmik tadqiqotlar sohasidagi yangi iqtisodiy yoʻnalishlarni ham ochib beradi. Shu tariqa, Hindiston ham oʻz milliy manfaatlarini himoya qilgan holda, ham global ilm-fan taraqqiyotiga hissa qoʻshishda davom etadi.
