Xorvatiya koinotni tadqiq etish bo‘yicha xalqaro kelishuvga qo‘shildi
Xorvatiya rasmiy ravishda Artemis kelishuvlariga qo‘shildi va ushbu xalqaro koinot tashabbusining 74-a’zosiga aylandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Zagreb shahrida o‘tkazilgan tantanali marosimda mamlakat fan, ta’lim va yoshlar vaziri Radovan Fuks tegishli hujjatni imzoladi. Ushbu shartnoma AQSH bilan hamkorlikda Oy, Mars, kometa hamda asteroidlarni tinch maqsadlarda tadqiq etishning asosiy tamoyillarini belgilab beradi.
Mazkur kelishuv Xorvatiya uchun koinotni o‘rganish yo‘nalishida yangi ilmiy va texnologik imkoniyatlar eshigini ochishi kutilmoqda. Ushbu xalqaro hujjat 2020-yilda NASA va AQSH Davlat departamenti tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u 1967-yilda qabul qilingan Koinot haqidagi shartnoma qoidalariga asoslanadi.
Kelishuvning bosh maqsadi fazoviy tadqiqotlarni xavfsiz va shaffof tarzda amalga oshirishdan iborat. Hujjatda ilmiy ma’lumotlarning ochiqligi, texnik tizimlarning o‘zaro mosligi, favqulodda vaziyatlarda yordam ko‘rsatish hamda koinotni chiqindilardan himoya qilish kabi muhim vazifalar ko‘zda tutilgan.
Xalqaro hamkorlik va yangi imkoniyatlar Imzolash marosimida AQSH elchisi Nikol Makgrou va NASAning Yevropadagi vakili Gregori Mann ishtirok etib, ushbu qadamning ahamiyatini yuqori baholadi. Xorvatiya endilikda xalqaro tadqiqot loyihalarida bevosita qatnashish, koinotni o‘rganish bo‘yicha global standartlarni ishlab chiqishda o‘z ovoziga ega bo‘lish imkonini qo‘lga kiritdi.
Bu esa mamlakatning ilmiy doiralari va yuqori texnologiyalar sohasidagi mutaxassislari uchun jahon miqyosidagi tajriba almashish maydonini yaratadi. So‘nggi vaqtlarda Artemis kelishuvlariga qo‘shilayotgan davlatlar soni jadal ortib bormoqda.
Xususan, Bolqon yarim oroli va unga yaqin hududlardagi mamlakatlar ham ushbu jarayonda faol ishtirok etmoqda. Joriy yilning iyul oyida Serbiya, avgust oyida esa Turkiya mazkur shartnomaga a’zo bo‘lgan edi.
Xorvatiyadan atigi ikki kun avval Albaniya ham ushbu saflarga qo‘shilib, mintaqaviy hamkorlikning koinot sohasidagi yangi bosqichini boshlab berdi. Bunday faollik insoniyatning uzoq koinotni o‘rganish borasidagi intilishlari umumjahon miqyosida birlashayotganidan dalolat beradi.
