Sun'iy intellekt gen tahrirlash uchun yangi ferment tizimini aniqladi
Sun’iy intellekt texnologiyalari sohasida jahonning yetakchi kompaniyalaridan biri hisoblangan Anthropic o‘zining maxsus laboratoriyasida olamshumul ilmiy yangilikka qo‘l urdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kompaniyaning Claude neyron tarmog‘i genetik ma’lumotlar omborini mustaqil ravishda tahlil qilib, hozirda tibbiyotda keng qo‘llaniladigan CRISPR gen tahrirlash mexanizmiga o‘xshash, butunlay yangi ferment tizimini aniqladi. Mazkur kashfiyot sun’iy intellektning nafaqat matn yaratish, balki murakkab biotexnologik jarayonlarni o‘rganish va fanga noma’lum bo‘lgan biologik zanjirlarni topish qobiliyatiga ega ekanini amalda isbotladi.
Ushbu muvaffaqiyat zamonaviy ilm-fanda texnologiyalarning o‘rni qanchalik muhim ekanini ko‘rsatib berdi. Tajriba jarayonida inson omili minimal darajaga tushirilib, mutaxassislar faqat dastlabki yo‘nalishni belgilab berishdi va yakuniy natijalarni tekshirish bilan shug‘ullanishdi.
Barcha murakkab tahlillar, genetik ketma-ketliklarni solishtirish va qonuniyatlarni qidirish ishlari to‘liq avtomatlashtirilgan tartibda, sun’iy ong tomonidan amalga oshirildi. Katta hajmdagi ma’lumotlar tahlili Tadqiqot jarayonida Claude modelining 950 ga yaqin maxsus agenti ishtirok etdi.
Ushbu raqamli yordamchilar 21 soat davomida to‘xtovsiz ravishda ulkan DNT ma’lumotlar bazasini o‘rganib chiqdi. Ish jarayonida jami 210 milliondan ortiq axborot birligi qayta ishlandi.
Natijada agentlardan biri ma’lumotlar to‘plami ichida g‘ayrioddiy takrorlanuvchi tuzilmani payqadi va bu haqda tadqiqotchilarga xabar berdi. Olimlar tomonidan o‘tkazilgan laboratoriya tekshiruvlari natijasida bakteriofaglarda, ya’ni bakteriyalarga hujum qiluvchi viruslarda ilgari fanga noma’lum bo‘lgan ferment tizimi mavjudligi tasdiqlandi.
Hozircha ushbu yangi tizimning barcha vazifalari to‘liq oydinlashmagan bo‘lsa-da, uning ilmiy qiymati mutaxassislar tomonidan yuqori baholanmoqda. Bu kashfiyot kelajakda gen muhandisligida yangi sahifa ochishi kutilmoqda.
Kelajakdagi rejalar va ilmiy muhit Anthropic jamoasi ushbu ma’lumotlarni e’lon qilish orqali o‘z ishlanmalarining imkoniyatlarini namoyish etishni maqsad qilgan. Hozirda kompaniya o‘z laboratoriyasiga dunyoning eng yetakchi olimlarini jalb qilmoqda va tadqiqot yo‘nalishlarini kengaytirmoqda.
Xususan, kelgusida sun’iy intellekt yordamida yangi turdagi dori vositalarini yaratish va murakkab kasalliklarga qarshi kurashish usullarini ishlab chiqish rejalashtirilgan. Shuni ta’kidlash joizki, mazkur kashfiyotning amaliy ahamiyati CRISPR texnologiyasi kabi inqilobiy bo‘lishi yoki bo‘lmasligi vaqt hukmiga havola.
Anthropic ilm-fan sohasida dadil qadamlar tashlayotgan bir paytda, uning asosiy raqobatchisi OpenAI ham murakkab matematik masalalarni yechishga ixtisoslashgan yangi tizimlar ustida ishlamoqda. Bu esa sun’iy intellekt poygasi endi faqat axborot texnologiyalari bilan cheklanib qolmay, fundamental fanlar sohasiga ham ko‘chganini anglatadi.
