Xitoylik mutaxassislar fazoda sunʼiy yoʻldoshga yonilgʻi quyish amaliyotini oʻtkazdi
Xitoylik mutaxassislar fazoviy texnologiyalar sohasida ulkan muvaffaqiyatga erishib, yuqori yeroldi orbitasida harakatlanayotgan BeiDou navigatsiya sunʼiy yoʻldoshiga toʻgʻridan-toʻgʻri yonilgʻi quyish amaliyotini muvaffaqiyatli yakunladilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Joriy yilning fevral oyida amalga oshirilgan ushbu murakkab jarayon haqidagi tafsilotlar endigina jamoatchilikka maʼlum qilindi. Mazkur yutuq koinotdagi apparatlarning xizmat muddatini bir necha barobar uzaytirish va orbital guruhlarni saqlab qolish uchun sarflanadigan mablagʻlarni keskin tejash imkonini berishi bilan ahamiyatlidir.
Muvaffaqiyatli oʻtgan sinov jarayonida maxsus xizmat koʻrsatuvchi apparat BeiDou sunʼiy yoʻldoshiga yaqinlashib, unga suyuq yonilgʻi uzatishni amalga oshirdi. Muhandislarning taʼkidlashicha, tajriba davomida murakkab sovutish tizimlarini talab qilmaydigan va ochiq koinot sharoitida uzoq yillar davomida sifatini yoʻqotmaydigan kimyoviy yonilgʻi turidan foydalanilgan.
Bu yondashuv fazoviy sharoitda resurslarni saqlash va boshqarish jarayonlarini sezilarli darajada osonlashtiradi. Fazoda yonilgʻi quyishning ahamiyati Hozirgi vaqtda sunʼiy yoʻldoshlar nafaqat fazoga koʻtarilish vaqtida, balki oʻz ish faoliyati davomida ham katta miqdorda energiya va yonilgʻi sarflaydi.
Yonilgʻi zaxirasi apparatning orbital traektoriyasini toʻgʻrilash, fazoviy obyektning yoʻnalishini ushlab turish hamda boshqa jismlar bilan toʻqnashuvlarning oldini olish uchun zarur boʻlgan manevrlarni bajarishda qoʻllaniladi. Amaliyotda koʻpincha sunʼiy yoʻldoshning quyosh panellari va elektron tizimlari soz holatda boʻlsa-da, zaxiradagi yonilgʻi tugashi sababli apparat oʻz faoliyatini toʻxtatishga majbur boʻladi.
Ilgari bunday vaziyatlarda yangi sunʼiy yoʻldoshni qaytadan koinotga uchirish talab etilar edi, bu esa davlatlar va xususiy kompaniyalar uchun ulkan moliyaviy xarajatlarni keltirib chiqarar edi. Yangi texnologiya esa ushbu muammoni samarali hal etadi.
Texnik jarayon va kelajak istiqbollari Orbital sharoitda yonilgʻi quyish texnologiyasi juda yuqori aniqlikdagi muhandislik yechimlarini talab etadi. Xizmat koʻrsatuvchi qurilma nishonni mustaqil ravishda aniqlashi, uning tezligi va harakat yoʻnalishini toʻliq moslashtirishi, soʻngra vaznsizlik holatida hech qanday sizib chiqishlarsiz tutashuvni amalga oshirishi shart.
Agar mazkur texnologiya ommaviy ravishda joriy etilsa, kelgusida bitta xizmat koʻrsatuvchi apparat orbitadagi bir nechta sunʼiy yoʻldoshlarga xizmat koʻrsatishi mumkin boʻladi. Bu oʻz navbatida yirik orbital tizimlarni boshqarish xarajatlarini bir necha oʻn foizga qisqartirishga xizmat qiladi.
Maʼlumot oʻrnida aytish joizki, BeiDou tizimi AQShning GPS, Yevropaning Galileo va Rossiyaning GLONASS tizimlariga raqobatchi hisoblangan Xitoyning global navigatsiya tarmogʻidir. U hozirda ham fuqarolik, ham harbiy sohalarda keng qoʻllanilmoqda.
