Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 20 noyabr
+15°
qisman bulutli shamol 4 m/s, janubi-sharq
ENRU

Olimlar betonga raqobatchi bo'la oladigan mustahkam muz yaratishdi

Texnologiya
13
Olimlar betonga raqobatchi bo'la oladigan mustahkam muz yaratishdi
Quddusdagi Yahudiy universiteti olimlari oddiy muzdan o'n barobar mustahkamroq va yetmish barobar ko'proq energiyani yutish xususiyatiga ega bo'lgan yangi turdagi kompozit material yaratishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

BioPykrete deb nomlangan ushbu ishlanma o'zining chidamlilik ko'rsatkichlari bo'yicha an'anaviy beton bilan raqobatlasha oladi. Mutaxassislarning fikricha, mazkur ixtiro kelajakda o'ta sovuq iqlim sharoitlarida qurilish ishlarini olib borishda inqilobiy o'zgarishlarga sabab bo'lishi mumkin.

Muzni mustahkamlash g'oyasi tarixda yangilik emas. Ikkinchi jahon urushi davridayoq mutaxassislar muz va yog'och tolalaridan iborat maxsus qorishma ustida tajribalar o'tkazishgan.

O'sha paytda ushbu material oddiy muzga qaraganda chidamliroq ekani va sekinroq erishi bilan ajralib turgan. Zamonaviy ilm-fan esa ushbu konsepsiyani molekulyar darajaga ko'tarib, materialning xususiyatlarini tubdan yaxshilashga muvaffaq bo'ldi.

Nanotexnologiya va molekulyar bog'lanish Yangi materialni tayyorlash jarayonida tadqiqotchilar tarkibga tabiiy o'simlik xomashyosidan olingan o'ta mayda va qattiq zarrachalar, ya'ni sellyuloza nanokristallarini qo'shishdi. Suv muzlashi jarayonida ushbu zarralar muz strukturasi ichida o'ziga xos uch o'lchamli tarmoq hosil qiladi.

Shundan so'ng olimlar muz va sellyulozani bir-biriga mahkam bog'lovchi maxsus ishlab chiqilgan oqsildan foydalanishdi. Mazkur oqsil materialning turli qismlarini o'zaro chambarchas bog'lovchi o'ziga xos molekulyar yelim vazifasini bajaradi.

Laboratoriya sinovlari natijalari shuni ko'rsatdiki, yangi material siqilishga bardosh berishda oddiy muzdan taxminan o'n marta kuchliroq bo'lib, beton chidamliligi darajasiga yetgan. Material tashqi zarba ta'sirida bir zumda parchalanib ketmaydi, aksincha, katta miqdordagi energiyani o'ziga singdirib, shaklini o'zgartirish xususiyatiga ega.

Qo'llanish sohalari va kelajakdagi rejalar Tadqiqotchilarning ta'kidlashicha, mazkur oqsil konstruksiyani mustahkamlashda hal qiluvchi rol o'ynagan. Uni qo'shish orqali materialning mustahkamligi va energiyani yutish qobiliyati oddiy aralashmalarga nisbatan salkam ikki barobar oshgan.

Bu esa kelajakda muqobil qurilish materiallarini yaratish imkoniyatlarini kengaytiradi va atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan texnologiyalarni rivojlantirishga xizmat qiladi. Mutaxassislar ushbu materialni birinchi navbatda Arktika va Antarktika kabi olis hamda sovuq hududlarda qurilish ishlarini olib borishda qo'llashni rejalashtirmoqda.

Bunday mintaqalarga beton, po'lat va boshqa og'ir qurilish ashyolarini yetkazib berish juda murakkab hamda katta xarajatlarni talab qiladi. Asosan suv va o'simlik tolalaridan iborat bo'lgani bois, bu material ekstremal sovuqda vaqtinchalik inshootlarni bunyod etishda eng maqbul yechim bo'lishi mumkin.

Hozircha ushbu o'ta mustahkam muzdan turar joylar yoki yirik binolar qurish haqida gapirishga hali erta. Yangi ishlanma hozircha tajriba bosqichida bo'lib, olimlar uning uzoq muddatli foydalanishdagi chidamliligini va turli tashqi omillarga bardoshini o'rganishda davom etmoqdalar.

Shunga qaramay, mazkur texnologiya sovuq o'lkalarda arzon va mustahkam infratuzilma yaratish yo'lida muhim qadam hisoblanadi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026