Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Astronomlar Somon Yo‘li atrofida yangi mitti galaktikani aniqladi

Texnologiya
21
Astronomlar Somon Yo‘li atrofida yangi mitti galaktikani aniqladi
Vera C. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Rubin observatoriyasi o‘zining asosiy o‘n yillik ilmiy faoliyatini boshlashdan avval koinot sirlarini ochishda muhim qadam tashladi. Astronomlar Somon Yo‘li galaktikasining o‘ta xira mitti yo‘ldosh galaktikasini aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi.

Aquarius IV deb nomlangan ushbu osmon jismi teleskopning sinov jarayonida to‘plangan ma’lumotlar asosida topildi. Bu kashfiyot observatoriyaning naqadar yuqori aniqlikda ishlashidan dalolat beradi va kelgusidagi keng ko‘lamli tadqiqotlar uchun poydevor vazifasini o‘taydi.

Yangi osmon obyekti 2025-yilning aprelidan 2026-yilning yanvarigacha davom etgan dastlabki ma’lumotlarni ko‘zdan kechirish jarayonida qayd etildi. Mazkur sinov sharhi osmon sferasining atigi yetti foizini qamrab olgan bo‘lsa-da, olimlarga kutilmagan natijalarni taqdim etdi.

Aquarius IV galaktikasining topilishi koinotning bizga noma’lum bo‘lgan qismlarini o‘rganishda zamonaviy texnologiyalarning o‘rni beqiyos ekanini yana bir bor isbotladi. Qidiruv usullari va tadqiqot natijalari Aquarius IV galaktikasini oddiy suratlarda ko‘rish deyarli imkonsiz, chunki u o‘ta xira yorug‘likka ega va odatiy galaktikalar shakliga o‘xshamaydi.

Shu sababli, tadqiqotchilar yulduzlarni aniqlashning maxsus usullaridan foydalanishdi. Obyekt turli masofadagi yulduzlar orasida joylashgan bir necha o‘nlab xira yulduzlar to‘plami sifatida namoyon bo‘ldi.

Olimlar bir xil gaz bulutidan bir vaqtda hosil bo‘lgan yulduzlarning rangi va yorqinligi o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qilish orqali ushbu tizimni ajratib olishdi. Tadqiqot davomida qadimiy va tarkibida metallar miqdori kam bo‘lgan yulduzlar guruhlari turli masofalarda tekshirib ko‘rildi.

Natijada Aquarius IV hududida tasodifiy fon ko‘rsatkichlaridan sezilarli darajada ko‘p va o‘zaro bog‘liq yulduzlar mavjudligi aniqlandi. Bu esa mazkur hududda alohida bir galaktika mavjudligini ilmiy jihatdan tasdiqladi.

Qorong‘i materiyani o‘rganishdagi ahamiyati Aniqlangan mitti galaktikaning o‘lchami Somon Yo‘li atrofidagi deyarli barcha sharqona yulduz to‘dalaridan kattaroq ekani ma’lum bo‘ldi. Bu jihat ilmiy nuqtai nazardan juda muhimdir.

Agar sharqona to‘dalar eski yulduzlarning zich joylashgan tizimlari bo‘lsa, mitti galaktikalar o‘zlarining qorong‘i materiya qobig‘iga ega bo‘lishi bilan ajralib turadi. Aquarius IV aynan shunday xususiyatlarga ega bo‘lib, u o‘ta xira mitti galaktikalar sirasiga kiradi.

Bunday obyektlar qorong‘i materiyani o‘rganishda olimlar uchun katta qiziqish uyg‘otadi. Chunki ularda oddiy moddalar juda kam miqdorda bo‘lib, ularning umumiy xususiyatlari va harakati asosan qorong‘i materiya orqali belgilanadi.

Hozirgi vaqtda Somon Yo‘li atrofida shunday tabiatga ega qirqqa yaqin galaktika ma’lum. Mutaxassislarning taxminiga ko‘ra, Rubin observatoriyasining kelgusi sharhlari bunday obyektlar sonini kamida ikki barobarga oshirish imkonini beradi.

Vera C. Rubin observatoriyasining asosiy o‘n yillik ilmiy dasturi 2026-yilning iyun oyida to‘liq quvvat bilan ish boshlaydi.

Ushbu loyiha butun janubiy osmonni muntazam ravishda kuzatib borish va koinotning kengayishi hamda qorong‘i energiya sirlarini o‘rganishga xizmat qiladi. Dastlabki sinovlarda erishilgan bunday natijalar kelajakda yanada hayratlanarli kashfiyotlar qilinishidan darak bermoqda.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026