Rossiyalik olimlar inson miyasi kabi ishlaydigan qurilma yaratdi
Moskva fizika-texnika instituti mutaxassislari kelajakdagi neyromorf protsessorlarning asosi hisoblangan memristor qurilmasining yangi turini yaratdilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu elektron butlovchi qism inson miyasidagi biologik sinapslar faoliyatini yuqori aniqlikda takrorlash bilan birga, ma’lumotlarni saqlash muddatini o‘n minglab marta oshirish imkonini beradi. Mazkur kashfiyot sun’iy intellekt tizimlarining energiya samaradorligini oshirish va hisoblash tezligini yangi bosqichga olib chiqishda muhim qadam bo‘lib xizmat qiladi.
Memristorlar o‘zidan o‘tayotgan elektr oqimi ta’sirida qarshilik darajasini o‘zgartirish xususiyatiga ega. Bu xususiyat ularga bir vaqtning o‘zida ham hisob-kitoblarni bajarish, ham ma’lumotlarni xotirada saqlash imkonini beradi.
Inson miyasi tamoyillari asosida ishlaydigan bunday texnologiya zamonaviy kompyuter arxitekturasini tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda. Texnik to‘siqlar va yangicha yondashuv Shu vaqtga qadar ushbu sohadagi asosiy muammo ma’lumotlarni o‘qish tezligi va ularni saqlash muddati o‘rtasidagi nomutanosiblik bilan bog‘liq edi.
Avvalgi tajribalarda yaratilgan qurilmalar ma’lumotni atigi bir necha soniya davomida saqlab qola olgan. Tadqiqotchilarning aniqlashicha, bunga memristor tarkibidagi yarim o‘tkazgichlar chegarasida yuzaga keladigan elektr maydonlari sabab bo‘lgan.
Ushbu maydonlar materialni tezda dastlabki holatiga qaytarib, yozilgan ma’lumotning o‘chib ketishiga olib kelgan. Muammoni hal qilish uchun olimlar metall elektrodlar o‘rniga yarim o‘tkazgichli elementlardan foydalandilar hamda gafniy va sirkoniy aralashmasidan iborat plyonka qalinligini aniq me’yorga keltirdilar.
Natijada qurilmani ikki xil holatda ishlatish imkoniyati tug‘ildi. Birinchi holatda tizim ma’lumotni tezkor o‘zlashtirsa, ikkinchi holatda olingan axborotni uzoq muddat davomida saqlab qoladi.
Yangi imkoniyatlar va samaradorlik Olib borilgan izlanishlar natijasida ma’lumotlarni saqlash davomiyligi bir necha soniyadan deyarli o‘n ikki sutkagacha uzaytirildi. Shu bilan birga, qurilmaning qayta yozish imkoniyati, ya’ni xizmat qilish muddati yigirma barobarga oshdi.
Bu ko‘rsatkichlar neyromorf protsessorlarni amaliyotga joriy etish uchun keng yo‘l ochadi. Bunday tizimlarning afzalligi shundaki, ma’lumotlarni qayta ishlash va saqlash jarayonlari bir nuqtada amalga oshiriladi.
Bu esa an’anaviy kompyuterlardagi xotira va protsessor o‘rtasidagi ma’lumot almashinuvi uchun sarflanadigan vaqt hamda energiyani tejaydi. Kelajakda mazkur texnologiya asosida yaratilgan sun’iy intellekt tizimlari inson miyasi kabi kam energiya sarflab, ulkan hajmdagi vazifalarni bajarishga qodir bo‘ladi.
