Gonkonglik olimlar Marsda binolar qurish uchun yangi texnologiya yaratdi
Gonkonglik tadqiqotchilar Mars sayyorasida kelajakda turar joylar va turli inshootlar barpo etish imkonini beruvchi noyob biologik qurilish ashyosini yaratdilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu yangi texnologiya Yerdan koinotga ogir qurilish uskunalarini va xomashyoni tashish ehtiyojini sezilarli darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Mazkur ixtiro yordamida Qizil sayyoradagi mavjud resurslardan unumli foydalangan holda, energiya tejamkor usulda bino va inshootlarni qad ko'tarish mumkin bo'ladi.
Ushbu loyiha Gonkong fan va texnologiya universiteti hamda Gonkong politexnika universiteti olimlari tomonidan professor Tsyu Tsjishen boshchiligida amalga oshirildi. Mutaxassislar maxsus tarkibga ega bo'lgan qorishmani ishlab chiqdilar.
Uning asosini genetik jihatdan o'zgartirilgan achitqi zamburug'lari, jelatinli gidrogel hamda qum yoki boshqa mayda zarrachalar tashkil etadi. Mazkur tarkibiy qismlar birlashganda mustahkam va barqaror qurilish ashyosini hosil qiladi.
Mars sharoitidagi sinovlar va texnologiyaning afzalliklari Marsda bino qurish muhandislik nuqtai nazaridan juda murakkab vazifadir. Sayyora atmosferasining zichligi Yerdagiga nisbatan bir foizdan ham kam bo'lib, harorat ko'pincha ellik daraja sovuqdan pastga tushib ketadi.
Bunday sharoitda an'anaviy qurilish usullari haddan tashqari ko'p energiya talab qiladi. Shu sababli olimlar 3D-printer yordamida shakl berish mumkin bo'lgan maxsus ashyoni taklif qildilar.
Tadqiqotchilar bosim Yer atmosferasining yuzdan bir qismiga teng va harorat minus o'ttiz daraja bo'lgan maxsus iqlim kamerasida kichik o'lchamdagi inshootni muvaffaqiyatli sinovdan o'tkazdilar. Yangi texnologiyaning asosiy ustunligi uning energiya tejamkorligidadir.
Hisob-kitoblarga ko'ra, quyosh panellari bir kubometr ashyoni tayyorlash uchun zarur bo'lgan energiyani bir soatdan kamroq vaqt ichida to'play oladi. Bu esa cheklangan resurslar sharoitida juda muhim ko'rsatkichdir.
Xomashyo ta'minoti va kelajakdagi rejalar Hozirgi bosqichda Yerdan xomashyo yetkazib berishdan butunlay voz kechishning iloji yo'q. Bir kubometr material tayyorlash uchun o'nlab kilogramm chetdan keltiriladigan tarkibiy qismlar zarur bo'ladi.
Buning asosiy qismini jelatin, qolganini esa achitqilar uchun ozuqa muhiti tashkil etadi. Biroq olimlar kelajakda barcha zaruriy organik moddalarni bevosita Marsning o'zida sintez qilish ustida ish olib bormoqdalar.
Agar olimlar Marsdagi karbonat angidrid, metan va suv muzini qayta ishlab, ulardan jelatin hamda ozuqa moddalarini olishga erishsalar, Yerdan yuk tashish ehtiyoji deyarli qolmaydi. Ushbu istiqbolli texnologiya nafaqat koinotni o'zlashtirishda, balki Yer yuzidagi borish qiyin bo'lgan hududlarda ham qo'llanilishi mumkin.
Masalan, tadqiqotchilar mazkur usuldan Antarktidadagi ilmiy stansiyalarni qurishda foydalanish imkoniyatlarini ham o'rganmoqdalar.
