Xalqaro kosmik stansiyada havoni nazorat qiluvchi yangi uskuna ishga tushirildi
Xalqaro kosmik stansiyada havoning kimyoviy tarkibini avtomatik ravishda nazorat qiluvchi va oʻnlab turli aralashmalarni aniqlay oladigan zamonaviy uskuna ishga tushirildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kosmik tadqiqotlar va orbital stansiyalar faoliyati uchun oʻta muhim hisoblangan ushbu yangi texnologiya fazogirlarning xavfsizligini taʼminlash hamda stansiya ichidagi atmosfera holatini uzluksiz kuzatib borish imkonini beradi. Mazkur qurilma yordamida nafaqat asosiy gazlar, balki inson salomatligi uchun xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan eng kichik yot unsurlar ham soniyalar ichida aniqlanadi.
Ushbu yuqori texnologiyali qurilma stansiyaga Progress MS-35 yuk kemasi orqali yetkazib berildi. U Gazoanalizator FS deb nomlangan ilmiy tajriba doirasida stansiya atmosferasini doimiy ravishda kuzatib borishga moʻljallangan.
Tizim havo tarkibidagi barcha oʻzgarishlarni real vaqt rejimida qayd etib boradi, bu esa yopiq muhitda yashayotgan fazogirlar uchun hayotiy ahamiyatga ega. Yangi texnologiyaning ishlash tamoyillari Yangi gaz tahlil qiluvchi uskunaning ishlash prinsipi Fure-spektroskopiyasi usuliga asoslangan.
Qurilma havo namunasidan infraqizil nurlanishni oʻtkazadi va hosil boʻlgan oʻziga xos yutilish spektrini tahlil qiladi. Bu jarayon havodagi mavjud gazlar hamda ularning aniq miqdorini tezkorlik bilan aniqlash imkonini beradi.
Avtomatlashtirilgan dasturiy taʼminot 35 xil turli mikroaralashmalarni mustaqil ravishda tanib olishga qodir. Bundan tashqari, qurilma tomonidan Yerga uzatiladigan interferogramma maʼlumotlari mutaxassislarga stansiya atmosferasidagi boshqa qoʻshimcha tarkibiy qismlarni ham chuqurroq oʻrganish uchun imkoniyat yaratadi.
Bu esa orbital stansiyadagi havo muhitini yanada mukammalroq nazorat qilishga yoʻl ochadi. Har qanday noodatiy kimyoviy oʻzgarish aniqlanganda, tizim darhol ogohlantirish beradi.
Ilmiy tadqiqotlar va kelgusi rejalar Progress MS-35 fazoviy kemasi Bayqoʻnur kosmodromidan muvaffaqiyatli uchirilib, belgilangan vaqtda Xalqaro kosmik stansiyaga tutashgan edi. Kema bortida anʼanaviy yuklar, yaʼni yonilgʻi, suv, oziq-ovqat mahsulotlari va kisloroddan tashqari, qator ilmiy tadqiqotlar uchun zarur boʻlgan noyob uskunalar ham olib kelindi.
Ular orasida robototexnika, biopolimerlar va masofaviy kuzatuvga oid jihozlar mavjud. Garchi Xalqaro kosmik stansiya oʻz faoliyatining yakuniy bosqichiga yaqinlashayotgan boʻlsa-da, undagi ilmiy-tadqiqot ishlari qizgʻin davom etmoqda.
NASA maʼlumotlariga koʻra, stansiyani orbitadan chiqarish uchun moʻljallangan maxsus apparat 2028-yilga qadar tayyorlanadi. Shunga qaramay, hozirgi kunda stansiyani eng soʻnggi zamonaviy uskunalar bilan boyitish va u yerda xavfsiz mehnat sharoitini yaratish ishlari toʻxtab qolgani yoʻq.
