Avtoishlab chiqaruvchilar mis o'rniga arzon alyuminiydan foydalanishni boshladi
Jahon avtomobil sanoatida xomashyo narxlarining keskin koʻtarilishi ishlab chiqaruvchilarni jiddiy choralar koʻrishga majbur qilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Soʻnggi yillarda mis narxining misli koʻrilmagan darajada oshishi natijasida Ferrari, BMW va Tesla kabi yirik kompaniyalar elektr oʻtkazgichlar uchun anʼanaviy misdan voz kechib, alyuminiyga oʻtishni boshladi. Ushbu yangi yoʻnalish nafaqat xarajatlarni kamaytirish, balki zamonaviy elektromobillarning vaznini yengillatishda ham muhim rol oʻynamoqda.
Xalqaro axborot agentliklarining maʼlumotlariga koʻra, misning bir tonnasi joriy yil boshida rekord darajadagi 15 ming dollarga yaqinlashgan boʻlsa, alyuminiyning narxi bor-yoʻgʻi 3,1 ming dollar atrofida baholanmoqda. Bunday ulkan tafovut avtoishlab chiqaruvchilar uchun ishlab chiqarish tannarxini pasaytirishning eng samarali yoʻliga aylandi.
Tahlilchilarning prognozlariga koʻra, 2026-yilga borib ushbu oʻzgarish tufayli misga boʻlgan global talab 2 foizga, 2030-yilga kelib esa 6 foizga qisqarishi kutilmoqda. Hashamatli brendlar va yangi texnologiyalar borasida Italiyaning Ferrari kompaniyasi alyuminiy quvvat kabellaridan foydalanishni 2025-yilda oʻzining 296 rusumli gibrid sportkarida boshlagan edi.
Keyinchalik bu texnologiya brendning boshqa modellariga, jumladan, ilk toʻliq elektrli avtomobillariga ham tatbiq etildi. Kompaniya mutaxassislarining taʼkidlashicha, ushbu oʻzgarish elektr simlarining umumiy vaznini qariyb 20 foizga kamaytirish imkonini bergan.
Germaniyaning BMW konserni esa bu borada kashshoflardan biri hisoblanadi. Kompaniya alyuminiy oʻtkazgichlarni oʻn yildan ortiq vaqt davomida, yaʼni 2011-yildagi modellardan buyon qoʻllab kelmoqda.
Bugungi kunda koʻplab gibrid va elektr modellar aynan alyuminiy kabellar bilan jihozlangan. Shuningdek, Xitoyning yangi avlod elektromobil brendlari ham oʻz mahsulotlarida ushbu yechimdan keng foydalanmoqda.
Garchi alyuminiy iqtisodiy jihatdan foydali boʻlsa-da, uning oʻziga xos texnik jihatlari mavjud. Mutaxassislarning tushuntirishicha, alyuminiy elektr tokini misga qaraganda sustroq oʻtkazadi.
Shu sababli, bir xil quvvatni uzatish uchun alyuminiy simlarning hajmi kattaroq boʻlishi talab etiladi. Bundan tashqari, alyuminiy ishlab chiqarish jarayoni koʻproq energiya sarfini talab qilishi bilan ajralib turadi.
Shunga qaramay, soha ekspertlari alyuminiyga oʻtish jarayoni ortga qaytmasligini taʼkidlamoqda. Dunyoning boshqa yirik konsernlari ham allaqachon ushbu materialga oʻtishni boshlagani haqida xabarlar mavjud.
Oʻzbekiston bozorida ham elektromobillar ommalashib borayotgan bir paytda, butun dunyo boʻylab avtomobillar tannarxini pasaytirishga qaratilgan ushbu texnologik burilish kelajakda mashinalar narxining barqarorlashuviga xizmat qilishi mumkin. Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, misning qimmatbaho metallga aylanib borishi avtomobil sanoatida yangi muhandislik yechimlarini ragʻbatlantirmoqda.
