«Porsche» kompaniyasining afsonaviy Mezger dvigatellari tarixi va muvaffaqiyati

Porsche kompaniyasi tarixida o‘chmas iz qoldirgan va avtomobil olamida afsonaviy maqomga ega bo‘lgan Mezger dvigatellari o‘zining noyob texnik xususiyatlari hamda mustahkamligi bilan ajralib turadi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mashhur muhandis Hans Mezger sharafiga nomlangan ushbu olti silindrli opozit (gorizontal-qarama-qarshi) motorlar nafaqat yuqori quvvati, balki poyga maydonlaridagi chidamliligi bilan ham mutaxassislar e’tirofiga sazovor bo‘lgan. Ushbu quvvat qurilmalari asosan Porsche 911 rusumining 996 va 997 avlodlariga mansub GT hamda Turbo modellarida qo‘llanilgan bo‘lib, brendning muhandislik salohiyatini yangi bosqichga olib chiqqan.

Afsonaviy muhandis merosi va ilk qadamlar Mezger atamasi odatda 996 va 997 avlodlarining yuqori unumdorlikka ega versiyalarida ishlatilgan suv bilan sovutish tizimiga ega motorlarga nisbatan qo‘llaniladi. Garchi texnik jihatdan bu nomni Porsche’ning havo bilan sovutiladigan deyarli barcha olti silindrli agregatlariga nisbatan ishlatish mumkin bo‘lsa-da, asosiy e’tibor aynan suvda soviydigan zamonaviy avlodga qaratiladi.

Ushbu dvigatellar o‘z nomini 1929–2020-yillarda yashab o‘tgan va kompaniya rivojiga ulkan hissa qo‘shgan muhandis Hans Mezger sharafiga olgan. Hans Mezger dastlabki 911 modellarida qo‘llanilgan havo bilan sovutiladigan 2.0 litrli 901 dvigatelini yaratgan muhandislar jamoasiga boshchilik qilgan.

Uning yaratgan ilk opozit dvigateli poydevor vazifasini o‘tab, keyingi o‘ttiz yil davomida zavoddan chiqqan barcha havo bilan sovutiladigan motorlar, shuningdek, poyga avtomobillari uchun quvvat qurilmalarining asosiga aylandi. Mustahkam karter va quruq karterli moylash tizimi kabi xususiyatlar tufayli bu dvigatellar o‘ta chidamli bo‘lib, eng og‘ir sharoitlarda ham ishonchli ishlashini isbotlagan.

Texnik muammolar va tarixga qaytish Mezger 1993-yilda nafaqaga chiqqanidan so‘ng, oradan to‘rt yil o‘tib Porsche kompaniyasi o‘n yilliklar davomida qo‘llanib kelingan havo bilan sovutish dizaynidan voz kechdi. 1999-yilda taqdim etilgan 996 modeli uchun butunlay yangi suvda soviydigan M96 dvigateli ishlab chiqildi.

Biroq ushbu yangi motor foydalanish jarayonida bir qator jiddiy muammolarga duch keldi. Silindr boshlarining yorilishi, detallarning tez yeyilishi va oraliq val podshipniklarining buzilishi kabi holatlar haydovchilarning haqli e’tirozlariga sabab bo‘ldi.

Aynan shu pallada 996 modelini avtosport musobaqalari uchun tayyorlash va raqobatbardosh hamda ishonchli quvvat qurilmasini yaratish talab etilardi. Natijada Porsche muhandislari arxivga murojaat qilib, Le Man musobaqasida g‘olib chiqqan 911 GT1 bloki asosida yangi dvigatel yaratishga qaror qilishdi.

Bu o‘z navbatida mashhur poyga avtomobili 962 uchun Mezger tomonidan yaratilgan dvigateldan kelib chiqqan edi. Yangi ishlab chiqilgan 3.6 litrli atmosfera qismiga ega suvda soviydigan opozit dvigatel 1999-yilda 996 GT3 modeli uchun tatbiq etildi.

U o‘zining havo bilan sovutiladigan o‘tmishdoshlariga o‘xshash qismlarga bo‘lingan karter va quruq karter tizimiga ega bo‘lib, avvalgi modellarga nisbatan ancha ishonchliroq tishli vallar bilan jihozlandi. Shu tariqa, Mezger dvigatellari Porsche tarixidagi eng ishonchli va kuchli motorlar sifatida o‘z nomini oltin harflar bilan muhrladi.