Turkiyada zilzila va ogohlantirish tizimi xatolari
2023-yil 6-fevral kuni janubi-sharqiy Turkiyada kuchli zilzila yuz berdi. Bu haqida Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu tabiiy ofat natijasida 55 mingdan ortiq kishi halok bo‘ldi, 100 mingdan ziyod odam jarohat oldi. Ko‘pchilik qurbonlar uyquda bo‘lganligi sababli ogohlantirishga ulgurmagan.
Bu voqea texnologiyalarga ishonch masalasida muhim savollarni yuzaga keltirdi. Zilzila vaqtida Google kompaniyasining Android Earthquake Alerts tizimi faoliyatda edi, ammo uning ishga tushiruvchi algoritmlari kuchli silkinishni to‘liq aniqlay olmadi.
Natijada, taxminan 10 million foydalanuvchidan faqat 469 nafari “Tezda choralar ko‘rish” darajasidagi ogohlantirishni oldi. Yarim millionga yaqin odam esa faqat yengil tebranishlarga oid “Be Aware” xabarnomasini qabul qildi.
Google keyinchalik bu xatoni tan olib, tizim algoritmlarini yangilaganini ma’lum qildi. Yangilanishlar simulyatsiya orqali 10 million odamga kerakli darajadagi ogohlantirish yuborilishini ta’minlashi aytildi.
Biroq, bu o‘zgarishlar fojia sodir bo‘lganidan ikki yildan keyin e’lon qilindi. Google o‘z tizimining milliy ogohlantirish tizimlarini to‘liq almashtirmasligini, balki ularni to‘ldiruvchi qo‘shimcha mexanizm ekanligini ta’kidladi.
Shu bilan birga, ayrim mutaxassislar ayrim davlatlar bunday texnologiyalarga haddan ortiq ishonib, o‘zining mustaqil seysmologik infratuzilmasiga kam e’tibor qaratayotgani haqida xavotir bildirmoqda. Bu holat tabiiy ofatlarga tayyorgarlikni yanada kuchaytirish zaruratini ko‘rsatadi.
