G‘azo tiklanishi loyihasi tanqid ostida qoldi
Jahon iqtisodiy forumida AQSH sobiq prezidenti Donald Trampning kuyovi Jared Kushner tomonidan G‘azo sektorini qayta tiklash bo‘yicha yangi loyiha taqdim etildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu loyiha vayron bo‘lgan hududni zamonaviy sayyohlik markaziga aylantirishni maqsad qilgan. Ammo xalqaro hamjamiyat va mahalliy faollar bu tashabbusni keskin tanqid qilmoqda.
Ular loyihani "insoniy fojialar ustiga qurilgan biznes rejasi" deb atashmoqda. Loyihaga ko‘ra, G‘azoning sohil bo‘yi hududlarida hashamatli mehmonxonalar, dam olish maskanlari va ko‘p qavatli turarjoylar qurilishi ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, yangi xalqaro aeroport va yirik dengiz porti barpo etilishi rejalashtirilgan. Loyiha qiymati 25 milliard dollarga baholanmoqda.
Tramp mazkur tashabbusni mintaqaviy barqarorlikka xizmat qiladigan loyiha sifatida ta’rifladi. Ammo bu rejaga qarshi e’tirozlar ko‘paymoqda.
Falastinlik yozuvchi Syuzan Abulxava loyiha mahalliy aholini o‘z yerlaridan siqib chiqarishga qaratilgan "imperialistik fitna" ekanini ta’kidlagan. Eng muhim tanqidlardan biri shundaki, loyiha tayyorlanish jarayonida falastinliklarning fikri umuman inobatga olinmagan.
Shuningdek, sarmoya qaysi manbalar hisobidan qoplanishi borasida aniq ma’lumot berilmagan. Loyiha "Tinchlik kengashi" doirasida amalga oshirilishi aytilmoqda, ammo bu kengashning nizomida G‘azo haqida hech qanday ma’lumot yo‘q.
Ekspertlar bu tuzilmaga BMTga muqobil sifatida qaralishini va uning asosan Trampning geosiyosiy maqsadlariga xizmat qilishini ta’kidlamoqda. G‘azo sektoridagi holat juda og‘irligicha qolmoqda.
2023 yil oktyabr holatiga ko‘ra, 71 mingdan ortiq falastinlik halok bo‘lgan, sektordagi binolarning 80 foizi vayron bo‘lgan. 2,3 million aholi og‘ir sharoitda yashamoqda, ochlik va kasalliklar keng tarqalgan.
BMT Isroilning harakatlarini genotsid deb tan olgan bo‘lsa-da, vaziyat yaxshilanmayapti. "The Guardian" nashrining xabar berishicha, Jared Kushnerning loyihaga faol ishtirok etishining sababi uning shaxsiy iqtisodiy manfaatlariga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Taxminlarga ko‘ra, qurilish ishlari boshlansa, Kushnerga tegishli bo‘lgan investitsiya fondi katta daromad oladi. Bu esa insoniy fojialar ustida biznes qilish haqidagi tanqidlarni yanada kuchaytirmoqda.
Sizningcha, mahalliy aholining fikri va manfaatlari inobatga olinmagan bunday loyihalar haqiqatda tinchlik va barqarorlikka xizmat qilishi mumkinmi?
