Panama portlari boshqaruvi bo‘yicha shartnoma bekor qilindi
Panama Oliy sudi tomonidan CK Hutchison kompaniyasiga Panama kanalining ikkala tomonida joylashgan Balboa va Kristobal portlarini boshqarish huquqini bergan shartnoma bekor qilindi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Sudning ta’kidlashicha, ushbu kelishuv mamlakat konstitutsiyasi talablariga zid bo‘lgan. Ushbu qaror xalqaro miqyosda katta e’tibor qozondi va geosiyosiy bahslarga sabab bo‘ldi.
Panama kanalidagi portlar nafaqat mahalliy iqtisodiyot uchun, balki global savdo va ta’sir doirasi uchun ham strategik ahamiyatga ega. Ayniqsa, bu qaror AQSH va Xitoy o‘rtasidagi iqtisodiy va siyosiy raqobatning bir qismi sifatida ko‘rilmoqda.
Donald Tramp o‘z prezidentligi davrida Xitoyning Panama kanalidagi infratuzilma loyihalarini AQSH xavfsizligiga tahdid sifatida baholagan edi. Mazkur shartnomaning bekor qilinishi AQSH uchun diplomatik yutuq sifatida ko‘rilmoqda.
Shartnoma davlat manfaatlariga zarar yetkazganini ko‘rsatgan tekshiruv natijalariga ko‘ra, Panama byudjeti 1990-yillardan buyon taxminan 1,3 milliard dollar yo‘qotgan. Endi hukumat portlarni boshqarish uchun vaqtinchalik operator jalb qilishni va yangi tender o‘tkazishni rejalashtirmoqda.
Xitoy uchun bu qaror mintaqada diplomatik muvaffaqiyatsizlik sifatida baholanmoqda. Ayniqsa, bu voqea Xitoyning Lotin Amerikasi bo‘yicha strategiyasiga ta’sir qilishi kutilmoqda.
Pekin bu masalada o‘z manfaatlarini himoya qilish yo‘llarini o‘rganish uchun yangi ishchi guruh tuzmoqchi. Panama iqtisodiyoti to‘liq dollarlashgan tizimga asoslangan bo‘lib, bu holat mamlakat iqtisodiyotida AQSHning ta’sirini oshiradi.
Shunday qilib, bu qaror nafaqat portlarni boshqarish bilan bog‘liq, balki tranzit, logistika va geosiyosiy ta’sir doiralarini belgilashdagi muhim qadam bo‘lib qolmoqda.
