O‘rgimchak ipakining mustahkamlik siri ochiqlandi
Olimlar o‘rgimchak ipakining mustahkamligi ortidagi sirlarni aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
London Qirollik Kolleji va San-Diyego Kaliforniya Universiteti olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar bu borada muhim ilmiy yutuq sifatida baholanmoqda. O‘rgimchak ipak ipi eng yengil va ayni paytda eng mustahkam tabiiy materiallardan biri sifatida tanilgan.
U po‘latdan mustahkamroq va Kevlardek qattiq materiallardan ham afzal xususiyatlarga ega. Ammo uning yuqori mustahkamlik va elastiklik xususiyatlari ortidagi molekulyar mexanizmlar hozirga qadar to‘liq o‘rganilmagan edi.
Tadqiqot davomida olimlar ipak ipining tarkibini tashkil etuvchi aminokislotalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir mexanizmlarini o‘rganishdi. Xususan, arginin va tirozin nomli aminokislotalar ipak ipidagi oqsillarni barqaror bog‘lash orqali materialga mustahkamlik va elastiklik xususiyatlarini ta’minlaydi.
Tadqiqot muallifi professor Kris Lorensning ta’kidlashicha, ushbu aminokislotalar oqsillarni maxsus nanostruktura shaklida yig‘ishga yordam beradi, bu esa ipakning afsonaviy xususiyatlarini yuzaga chiqaradi. Mazkur kashfiyot bioilhomlangan yangi materiallar yaratish uchun imkoniyatlar ochadi.
Shuningdek, u Altsgeymer kabi kasalliklarning molekulyar mexanizmlarini tushunishda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Yangi materiallar yengil himoya kiyimlari, aviatsiya sanoati detallari, tibbiy implantlar va yumshoq robotlar ishlab chiqarishda keng qo‘llanilishi mumkin.
