Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi keskinlik: Eron bayonotlari xavotir uyg‘otdi

Yaqin Sharqdagi vaziyat tobora murakkablashib bormoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusiga yaqin manbalar tomonidan tarqatilgan bayonotlar Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi xavotirni kuchaytirdi. Xabarlarga ko‘ra, ushbu strategik suv yo‘li go‘yoki "yopilgan" va u yerdan o‘tishga uringan kemalar hujum xavfi ostida qolishi mumkin.

Biroq, hozircha bu da’vo xalqaro dengizchilik qoidalari nuqtayi nazaridan rasman tasdiqlanmagan. Eron tomonidan berilgan bayonotlarda Ho‘rmuz orqali o‘tishga uringan har qanday kema kuch ishlatish bilan to‘xtatilishi mumkinligi aytilgan.

Bu bayonotlar mintaqadagi urush xavfi va energetika ta’minoti bilan bog‘liq xavotirlarni yanada oshirdi. Buyuk Britaniya Dengiz savdosi operatsiyalari markazi — UKMTO esa Ho‘rmuz bo‘g‘ozining yopilgani haqida xalqaro dengiz xavfsizligi kanallari orqali hech qanday rasmiy xabar berilmaganini ta’kidladi.

UKMTO ma’lumotiga ko‘ra, ochiq manbalarda va VHF aloqa to‘lqinlarida tranzit cheklangani haqidagi xabarlar mavjud, ammo rasmiy yopilish e’lon qilinmagan. VHF orqali aytilgan "o‘tish cheklandi" degan chaqiriqlar xalqaro dengiz huquqiga ko‘ra tranzitni rasman to‘xtatish hisoblanmaydi.

Bu holat noto‘g‘ri anglashuv va harbiy to‘qnashuv ehtimolini oshirishi mumkin. Joint Maritime Information Center vaziyatni "o‘ta xavfli" deb baholadi.

Ular so‘nggi kunlarda tijorat kemalariga hujumlar, snaryadlar va dronlar tufayli mintaqadagi xavfni oshganini qayd etdi. AQSH Dengiz ma’muriyati — MARAD ham Ho‘rmuz bo‘g‘ozi va atrofidagi hududlarda harbiy amaliyotlar xavfi yuqoriligini ogohlantirdi.

Bu, Vashington ham mintaqadagi tahdidni jiddiy qabul qilayotganini ko‘rsatadi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi dunyo energetika zanjirining muhim nuqtalaridan biri bo‘lib, global neft iste’molining katta qismi shu yerdan o‘tadi.

Shu sababli, vaziyatning keskinlashuvi xalqaro miqyosda jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin.