Jahon neft bozori strategik dengiz yo‘llariga bog‘liq

Jahon neft bozori hozirda bir qancha tor dengiz yo‘laklariga jiddiy ravishda bog‘liq bo‘lib qolgan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Qo‘shma Shtatlarning Energetika axborot boshqarmasi taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, kelgusi yilning birinchi yarimigacha bo‘lgan davrda dunyo bo‘ylab dengiz orqali tashiladigan neftning asosiy qismi shu strategik nuqtalar orqali o‘tadi. Jami yetti yuz uch million barrelga yaqin xomashyo har kuni ushbu tor yo‘llar orqali turli davlatlarga yetkazib berilmoqda.

Bu jarayon global iqtisodiyotning barqarorligi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Eng muhim yo‘nalish sifatida Malakka bo‘g‘ozi alohida ta’kidlanmoqda.

Ushbu hudud orqali kuniga yigirma uch million barrel neft tashiladi. Bu hajm butun dunyo bo‘ylab olib boriladigan dengiz savdosining qariyb yigirma to‘qqiz foizini tashkil etadi.

Mazkur yo‘l Xitoy, Yaponiya va Janubiy Koreya kabi yirik iqtisodiyotga ega mamlakatlar uchun haqiqiy hayot manbai hisoblanadi. Shuningdek, Eron va Ummon orasidagi joylashgan Hormuz bo‘g‘ozi ham global energiya xavfsizligi nuqtai nazaridan o‘ta muhim sanaladi.

Ushbu bo‘g‘oz orqali dunyo neft iste’molining beshdan bir qismi o‘tadi va har qanday geosiyosiy keskinlik neft narxlarining keskin o‘zgarishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari, Suvaysh kanali, Bob al-Mandab bo‘g‘ozi hamda Yevropadagi Daniya va Turkiya hududlaridagi bo‘g‘ozlar ham neft logistikasida katta o‘rin tutadi.

Rossiya va Kaspiy dengizi mintaqasidan eksport qilinadigan neft aynan shu yo‘llar orqali jahon bozoriga chiqadi. Mutaxassislar fikricha, ushbu strategik nuqtalardagi har qanday blokirovka yoki mojarolar global energetika tizimini izdan chiqarishi va xomashyo narxlarining beqarorlashuviga olib keladi.

Shu sababli, barcha davlatlar ushbu yo‘llarning xavfsizligini ta’minlashga alohida e’tibor qaratmoqdalar.