Eron Isroil mojarosi tufayli neft narxi yuz dollarni oshirdi
Brent markali neftning bir barrel uchun narxi yuz dollarni ortiqdan oshib ketdi va bu holat global energetika bozorlarida jiddiy beqarorlikni keltirib chiqardi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Narxlardagi bunday keskin oshish Amerika Qo‘shma Shtatlari, Isroil va Eron davlatlari o‘rtasida davom etayotgan keskin mojaro tufayli yuz berdi. Ushbu kelishmovchilikneftning dunyo bozorlariga yetib borishi uchun eng muhim ahamiyatga ega bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tish jarayonini jiddiy ravishda izdan chiqardi.
Eron rahbariyati ushbu suv yo‘lini to‘sib qo‘yishda davom etishini e’lon qilgach, bo‘g‘ozi orqali kuniga o‘tadigan kemalar soni keskin qisqardi. O‘rtacha hisobda kuniga uch yuz yetmishta kema o‘tib turgan bo‘lsa, hozirda bu ko‘rsatkich beshtadan ham kamroqqa tushib ketgan.
Iqtisodiy ta’sir butun dunyo bo‘ylab keng qamrovli ravishda sezilmoqda. Osiyo mamlakatlaridagi fond bozorlari Nyu-Yorkdagi Uoll-stritda yuz bergan katta miqdordagi yo‘qotishlardan so‘ng keskin pasayish bilan ishni boshladi.
Xalqaro energetika agentligi narxlarni barqarorlashtirish maqsadida favqulodda zaxiralardan to‘rt yuz million barrel neft chiqarishga qaror qilganiga qaramay, treyderlar va investitsiya mutaxassislari ushbu choraga shubha bilan qarashmoqda. Kunlik neft ta’minotidagi tanqislik o‘n beshdan yigirma million barrelgacha baholanmoqda va bu katta farq davlatlar o‘rtasidagi aralashuvlarning samarasini yo‘qqa chiqarmoqda.
Kelasi yilning mart oyining o‘n uchinchi kuni holatiga ko‘ra, vaziyat hali ham noaniq bo‘lib qolmoqda va muammoni hal qilish yo‘llari aniq ko‘rinmayapti. Amerika Qo‘shma Shtatlari Harbiy-dengiz kuchlari tijorat kemalarini xavfsizlik ta’minlash maqsadida kuzatib borishi bo‘yicha jiddiy muhokamalar olib borilmoqda.
Biroq, Pentagon hali ham xavfsizlik nuqtai nazaridan bunday operatsiyalarni to‘liq boshlamadi. Tahlilchilar va ekspertlar ogohlantirishicha, mojaroda aniq strategik maqsadlarning yo‘qligi bozor ishonchining tez orada tiklanishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Natijada, energiya mahsulotlari narxlari bir avlod ichidagi eng yuqori darajada ushlab turilmoqda va kelajakdagi iqtisodiy rivojlanish uchun qo‘shimcha xavflar tug‘moqda.
