Tramp ma’muriyati Eron oldiga oltita asosiy shart qo‘ydi
Yaqin Sharqdagi shiddatli to‘qnashuvlar fonida dunyo jamoatchiligining diqqati hozirda Vashington va Tehron o‘rtasidagi ehtimoliy sulh rejalariga qaratilgan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
O‘zining yangi ma’muriyatini boshqarib kelayotgan Donald Tramp urushni to‘xtatish va mintaqada barqarorlik o‘rnatish yo‘llarini faol izlayotgani haqidagi xabarlar keng tarqaldi. Zamin nashri Amerika Qo‘shma Shtatlari tomoni Eron oldiga qo‘yayotgan qat’iy shartlar va parda ortidagi diplomatik jarayonlar tafsilotlarini e’tiboringizga havola etadi.
Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidenti ma’muriyati Eron bilan bo‘lgan nizoga nuqta qo‘yish bo‘yicha dastlabki muhokamalarni boshladi. Mahalliy ommaviy axborot vositalari xabar berishicha, Vashington Tehron oldiga oltita asosiy talabni qo‘ygan bo‘lib, bu shartlar bajarilmay turib urush olovini to‘liq o‘chirish imkonsiz deb qaralmoqda.
Vashingtonning asosiy talablari Eronning nafaqat harbiy, balki butun mintaqadagi ta’sirini ham cheklashni ko‘zlagan. Jumladan, uranni boyitish va yadro quroli ustidagi barcha ishlarni butunlay to‘xtatish, raketa tizimlarini ishlab chiqarishni sezilarli darajada qisqartirish, Hizbulloh va husiychilar kabi qurolli guruhlar moliyalashtirishdan voz kechish va Ho‘rmuz bo‘g‘ozi kabi muhim dengiz yo‘llarini xalqaro kema qatnovi uchun to‘liq ochish talab etilmoqda.
Muzokaralardagi eng nozik va muhim masala moliyaviy jihatlar bilan bog‘liq. Eron tomoni urushdan ko‘rigan zarari uchun tuzatish talab qilmoqda, AQSH rasmiylari esa buni muzlatilgan aktivlarni qaytarish deb atashni afzal ko‘rishmoqda.
Qatar va Misr vakillari Tehron muloqotdan manfaatdor ekanini Vashingtonga yetkazgan bo‘lsa-da, Eron harbiy harakatlar qayta tiklanmasligi bo‘yicha xalqaro kafolatlar talab qilmoqda. Tramp jamoasi hozirda Tehronda qaror qabul qiluvchi haqiqiy shaxslarni aniqlash ustida bosh qotirmoqda.
Ilgari vositachilik qilgan Ummon sultonligiga nisbatan ishonchsizlik tufayli, AQSH Qatar nomzodini ma’qul ko‘rmoqda. Biroq rasmiy Doha faqat parda ortida yordam berish bilan cheklanishni istamoqda.
Harbiy tahlilchilar jangovar harakatlar yana kamida ikki-uch hafta davom etishini taxmin qilishmoqda. Hozirda Buyuk Britaniya, Misr va Qatar orqali ikki tomon o‘rtasida faol xabarlar almashmoqda.
Sizningcha, Eron AQSHning bunday qat’iy shartlariga rozi bo‘ladimi va Yaqin Sharqda haqiqiy tinchlik o‘rnatilishiga ishonasizmi. Kelajakdagi raqamlar va voqealar shu savollarga aniq javob berishi mumkin.
