Turkiya Yaqin Sharqda keng ko‘lamli urushni oldini olishga harakat qilmoqda
Bloomberg axborot agentligining so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, Turkiya Yaqin Sharqdagi vaziyatning keskinlashib borishi sharoitida faol diplomatik sa’y-harakatlarni boshlagan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Eron tomonidan o‘tkazilgan harbiy zarbalarga uchragan bir qator arab davlatlari bilan muloqot olib borilmoqda. Anqara rasmiylari qo‘shnilarini mintaqaviy inqirozda to‘g‘ridan-to‘g‘ri qurolli harbiy ishlarga aralashmaslikka chaqirishdi.
Maqsad shundan iboratki, hozirgi holat keng ko‘lamli va xavfli mintaqaviy urushga aylanib ketmasligi kerak. Turkiya Tashqi ishlar vazirligi manbalariga tayanib, nashr Anqara ham Tehron, ham arab poytaxtlari bilan aloqalarni saqlab qolish orqali vaziyatni boshqarishga urinmoqda, deb yozdi.
Turk diplomatlari arab davlatlari jangovar harakatlarning faol ishtirokchisiga aylandi degan taqdirda, mojaroning hozirgi chegaralaridan ancha chiqib ketishi va butun mintaqa xavfsizligiga jiddiy zarar yetkazishidan tashvishdalar. Turkiya Eron bilan hamkorlikni uzmasligi bilan birga, bir nechta arab hukumatlari bilan siyosiy va iqtisodiy bog‘liqlikni ham davom ettiryapti.
Shu sababli, u nozik vaziyatda barcha tomonlar bilan gaplasha oladigan kam sonli davlatlardan biri sifatida qaralmoqda. Tiyinchilik chaqiriqlari qatoriga Birlashgan Arab Amirliklari va Saudiya Arabistoni ham kiradi.
Bu ikki davlat o‘z hududlarini himoya qilishga tayyor ekanligini aytsada, mojaroning chegaralaridan tashqarida kengayishiga yo‘l qo‘ymoqchilar. Ularning xavotiri faqat harbiy emas, balki iqtisodiy jihatdan ham katta.
Eron bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri kurashga kirishish muhim energetika infratuzilmasini yana hujum ostida qoldirishi mumkinligi borasida tashvish mavjud. Ar-Riyod va Abu-Dabi neft-gaz obyektlari, portlar hamda boshqa strategik inshootlarning xavf ostida qolishidan juda qo‘rqmoqda.
Anqara uchun asosiy vazifa inqirozning Eron bilan arab monarxiyalari o‘rtasidagi ochiq urushga aylanishining oldini olishdir. Agar bunday holat sodir bo‘lsa, Yaqin Sharq bo‘ylab savdo yo‘llari, neft bozorlari va siyosiy muvozanat izdan chiqishi mumkin.
Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an avvalroq ham keskinlikni pasaytirishga chaqirgan va tomonlar o‘rtasida vositachilik qilishga urinib ko‘rgandi. So‘nggi haftalarda Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni va Bahrayn muhim infratuzilmalarga qaratilgan Eron dron va raketa hujumlariga uchragan edi.
Turkiyaning hozirgi diplomatik choralarining asosiy maqsadi aynan shu hujumlar butun mintaqa uchun fojiali oqibatlarga olib keladigan katta to‘qnashuvni keltirib chiqarmasligini ta’minlashdan iborat.
