AQSH va Eron Jeneva shahrida harbiy amaliyotlarni to‘xtatish loyihasini imzolashi mumkin
AQSH va Eron 19 iyun kuni Jeneva shahrida o‘zaro anglashuv memorandumini imzolashi mumkin. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Al Arabiya English nashri mazkur hujjat loyihasining nusxasini qo‘lga kiritgan. 14 banddan iborat loyihada harbiy harakatlarni to‘liq to‘xtatish, ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarni tiklash va iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish nazarda tutilgan.
Hujjatga ko‘ra, AQSH, Eron va ularning ittifoqchilari barcha yo‘nalishlarda, shu jumladan Livandagi vaziyatda ham harbiy amaliyotlarni darhol to‘xtatish majburiyatini oladi. Tomonlar bir-birining suvereniteti va hududiy yaxlitligini hurmat qilish, ichki ishlariga aralashmaslik bo‘yicha kelishuvga erishadi.
Loyihada yakuniy kelishuvni eng ko‘pi bilan 60 kun ichida imzolash rejalashtirilgan. Buning uchun AQSH dengiz blokadasini bekor qilishi, harbiy kuchlarini hududdan olib chiqishi va dengiz qatnovini tiklashi kerak bo‘ladi.
Eron esa Fors ko‘rfazi va Ummon dengizi o‘rtasida savdo kemalari harakatini qayta yo‘lga qo‘yish, texnik to‘siqlarni bartaraf etish va zarur xavfsizlik choralarini ko‘rish majburiyatini oladi. Hujjatda AQSH va mintaqaviy hamkorlar ishtirokida Eron iqtisodiyotini tiklash uchun kamida 300 milliard dollarlik dastur yaratish ham ko‘zda tutilgan.
Mablag‘lar asosan energetika, logistika, transport va ishlab chiqarish sohalariga yo‘naltiriladi. Shuningdek, AQSH Eronga nisbatan qo‘llanilayotgan cheklovlarni bosqichma-bosqich bekor qilishi, muzlatilgan aktivlarni qaytarishi va neft eksporti bo‘yicha ruxsatnomalar berishi rejalashtirilgan.
Eron esa yadro quroli yaratmasligini yana bir bor tasdiqlagan. Yadroviy dasturga oid barcha masalalar yakuniy kelishuv doirasida hal qilinadi.
Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, avvalroq Tehron Vashingtondan 400 milliard dollarlik tovon talab qilgan, ammo AQSH bu taklifni rad etgan. Shu sababli 300 milliard dollarlik xususiy investitsiya jamg‘armasi tashkil etish taklifi ilgari surilmoqda.
Yakuniy kelishuv BMT Xavfsizlik Kengashining majburiy kuchga ega qarori orqali tasdiqlanishi mumkin.
