Solar Orbiter Quyoshning teskari tomonida kutilmagan jarayonlarni aniqladi

Yevropaning Solar Orbiter kosmik apparati uzoq tanaffusdan so‘ng ilk bor Quyoshning Yerdan ko‘rinmaydigan teskari tomonida qanday jarayonlar kechayotganini kuzatishga muvaffaq bo‘ldi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Olingan yangi ma’lumotlar olimlar kutgan natijalardan sezilarli darajada farq qildi. So‘nggi oylarda mutaxassislar diqqat bilan kuzatgan ulkan faol hududlar o‘z quvvatini tez sur’atlarda yo‘qota boshlagan.

Mazkur kutilmagan hodisa Quyosh faolligini o‘rganayotgan tadqiqotchilar orasida katta qiziqish uyg‘otdi. Kuzatuvlar davomida Solar Orbiter apparati Quyoshning Yerga qarama-qarshi qismida joylashgan edi.

Bu holat Yerdagi teleskoplar nigohidan yashiringan hududlarni batafsil tasvirga olish imkonini berdi. Aynan shu tomonda iyun oyi oxiriga qadar so‘nggi yillardagi eng yirik va eng faol deb hisoblangan 4478 hamda 4479 raqamli hududlar joylashgan edi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bor-yo‘g‘i ikki hafta avval oxirgi o‘n yillikdagi ikkinchi eng katta faol hudud sifatida baholangan 4478-zona hozirga kelib sezilarli darajada kuchsizlangan va o‘z ta’sirini yo‘qotgan. Laboratoriya mutaxassislarining so‘zlariga ko‘ra, mazkur hudud Yer tomonga yana qaytishiga taxminan bir hafta vaqt qolgan bo‘lsa-da, uning shu muddatgacha saqlanib qolishi katta so‘roq ostida turibdi.

Shu bilan birga, 4479-raqamli hudud hozircha o‘z faolligini ma’lum ma’noda saqlab turibdi. Shunday qilib, Quyoshdagi eng kuchli faol nuqtalardan biri Yerga yana yuzlanishidan oldin butunlay yo‘qolib ketishi mumkin.

Tadqiqotchilar ayni paytda Quyoshda g‘ayrioddiy darajada sokin davr kuzatilayotganini qayd etishmoqda. Hatto kosmik apparatning maxsus rentgen datchiklari ham hech qanday sezilarli portlash yoki chaqnashlarni qayd etmagan.

Aslida olimlar mutlaqo boshqacha natijani kutishgan edi. May oyidayoq Quyoshning teskari tomonida juda ulkan faol hudud paydo bo‘lgani aniqlangan edi.

O‘shanda mutaxassislar uni joriy yilning boshida kuzatilgan va Yerda so‘nggi yigirma yildagi eng kuchli magnit bo‘ronlaridan birini keltirib chiqargan hudud bilan taqqoslashgan edi. Tadqiqotchilar ushbu yangi zona iyun oyida Yer tomonga burilib, yana kuchli chaqnashlar va geomagnit tebranishlar manbayiga aylanishini taxmin qilishgan edi.

Biroq Solar Orbiter tomonidan yuborilgan so‘nggi ma’lumotlar bu kutilmalarni tasdiqlamadi. Kuzatuvlar eng yirik faol zonalardan biri kutilmaganda zaiflashganini, Quyoshning umumiy faolligi esa nihoyatda past darajada ekanini ko‘rsatdi.

Mutaxassislar mazkur jarayonlarni muntazam kuzatishda davom etmoqdalar. Ular Quyosh faolligidagi bunday keskin o‘zgarishlar kelgusida sayyoramizga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan kosmik ob-havoni aniq bashorat qilishda va turli kutilmagan hodisalarning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlamoqda.