Sitsiliya sohillarida qadimgi Rimga tegishli noyob kema topildi
Italiyalik g‘avvoslar Sitsiliya oroli sohillari yaqinida miloddan avvalgi II yoki I asrlarga tegishli bo‘lgan qadimgi Rim kemasini aniqladilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur tarixiy topilma dengiz tubida juda yaxshi saqlangan bo‘lib, uning ichida yuzlab qadimiy sopol idishlar, ya’ni amforalar mavjudligi aniqlangan. Ushbu kashfiyot O‘rta Yer dengizidagi qadimgi savdo yo‘llari va yuk tashish tizimini o‘rganishda muhim ilmiy ahamiyatga ega hisoblanadi.
Italiya Madaniyat vazirligi ushbu voqeani so‘nggi yillardagi eng yirik arxeologik muvaffaqiyatlardan biri deb e’tirof etdi. Kema qoldiqlari dengiz sathidan taxminan 46 metr chuqurlikda joylashgan bo‘lib, uni dastlab mahalliy baliqchilar va erkin g‘avvoslar payqab qolishgan.
Mutaxassislarning dastlabki o‘lchovlariga ko‘ra, kemaning uzunligi 21 metrni, kengligi esa 6 metrni tashkil etadi. Kema ichidagi yuzlab amforalar qadimgi davrda vino, zaytun moyi va don mahsulotlarini uzoq masofalarga tashish uchun xizmat qilgan.
Idishlarning deyarli shikastlanmasdan bizgacha yetib kelgani arxeologlarni hayratda qoldirdi. Tarixiy topilmaning aniqlanish jarayoni Mazkur noyob yodgorlik Mazara-del-Vallo shahri yaqinida, dengiz tubini o‘rganayotgan Jakomo De Mola ismli g‘avvos tomonidan topilgan.
U maxsus skaner yordamida suv ostida g‘ayritabiiy obyektni ko‘rib qolgan va uni yaqindan tekshirishga qaror qilgan. Dastlab oddiy tosh uyumi deb o‘ylangan narsa aslida bir necha asrlardan buyon suv ostida yotgan ulkan yuk kemasi bo‘lib chiqdi.
G‘avvosning so‘zlariga ko‘ra, yigirma asrlik tarixga ega bo‘lgan ushbu manzara kishida unutilmas taassurot qoldiradi. Hozirgi vaqtda kemaning ichi va atrofida turli dengiz jonzotlari, jumladan, ilonbaliqlar va boshqa baliq turlari makon topgan.
Jakomo De Mola ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilgan videotasvirlarda amforalar orasida suzib yurgan dengiz hayvonlarini ko‘rish mumkin. Bu holat kema qoldiqlarining nafaqat tarixiy, balki ekologik ahamiyatga ham ega ekanligini ko‘rsatadi.
Dengiz tubidagi ushbu manzara o‘tmish va bugungi kunning o‘ziga xos uyg‘unligini namoyon etadi. Xavfsizlik choralari va ilmiy tadqiqotlar Kashfiyot haqida rasmiy ma’lumot berilgach, Italiya politsiyasining madaniy merosni muhofaza qilish bo‘limi hududni o‘z nazoratiga oldi.
Maxsus g‘avvoslar guruhi kema joylashgan hududni o‘rganish va uni asrab qolish choralarini ko‘rish uchun safarbar etildi. Mutaxassislar kemaning qanday sharoitda halokatga uchraganini va uning bortidagi yuklarning tarkibini batafsil tahlil qilishni rejalashtirmoqdalar.
Bu kabi tadqiqotlar qadimgi Rim imperiyasining dengiz orqali amalga oshirgan iqtisodiy aloqalari haqida yangi ma’lumotlarni taqdim etishi kutilmoqda. O‘rta Yer dengizi tubida shunga o‘xshash ko‘plab kema qoldiqlari mavjudligi taxmin qilinadi.
Masalan, 2023-yilda Rim shahri yaqinidagi dengiz hududidan ham miloddan avvalgi II asrga oid savdo kemasi topilgan edi. Bunday topilmalar Italiyaning boy tarixiy merosini yanada to‘ldirishga va jahon hamjamiyatining e’tiborini suv osti arxeologiyasiga qaratishga xizmat qiladi.
Hozirda kema joylashgan hududda ilmiy-tadqiqot ishlari davom ettirilmoqda.
