Londondagi noyob yerosti pochta temiryo'li muzeyga aylantirildi
London shahrida yigirmanchi asr davomida faqat pochta jo‘natmalarini tashishga mo‘ljallangan noyob yerosti temiryo‘l tizimi faoliyat ko‘rsatgan. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mail Rail nomi bilan mashhur bo‘lgan ushbu loyiha shahar ko‘chalaridagi tirbandliklardan qochish va xatlarni manzillarga tezroq yetkazish maqsadida barpo etilgan. Mazkur tizim o‘z davrining eng ilg‘or texnologik yechimlaridan biri bo‘lib, haydovchisiz boshqariladigan elektr poyezdlari orqali xizmat ko‘rsatgan.
Bugungi kunda ushbu tarixiy inshoot muzey eksponatiga aylantirilgan va Londonning muhandislik merosi sifatida e’tirof etiladi. Loyihaning yaratilish tarixi va texnik imkoniyatlari O‘tgan asrning boshlarida London ko‘chalarida transport vositalari soni ortishi natijasida pochta xizmati jiddiy qiyinchiliklarga duch keldi.
Ot aravalari va ilk avtomobillar tirbandlikda qolib ketishi sababli jo‘natmalar kechikib yetkazilardi. Vaziyatni o‘nglash uchun hukumat pochta oqimini yer ostiga ko‘chirishga qaror qildi.
Qurilish ishlari 1910-yillarda boshlanib, birinchi jahon urushi sababli to‘xtab qolgan bo‘lsa-da, 1927-yilga kelib tizim to‘liq ishga tushirildi. Temiryo‘lning umumiy uzunligi o‘n yarim kilometrni tashkil etib, u shaharning eng muhim pochta saralash markazlarini bir-biri bilan bog‘lagan.
Tizimning o‘ziga xosligi shunda ediki, tor izli yo‘llarda harakatlanuvchi kichik poyezdlar masofadan boshqarilgan. Bu o‘sha davr uchun inqilobiy yangilik bo‘lib, inson omilisiz xatlarni shahar bo‘ylab taqsimlash imkonini bergan.
Yer osti tunnellari orqali har kuni millionlab maktublar va posilkalar o‘z egalari tomon yo‘l olgan. Tizimning to‘xtatilishi va muzeyga aylanishi Mail Rail tizimi yetmish olti yil davomida uzluksiz xizmat qildi.
Biroq, texnologiyalar rivojlanishi va elektron aloqa vositalarining ommalashishi bilan an’anaviy pochta hajmi kamayib bordi. Shuningdek, zamonaviy yuk mashinalari va logistika markazlarining samaradorligi yerosti poyezdlaridan ustun keldi.
Natijada, 2003-yilda ushbu tarixiy yo‘nalishni saqlab turish iqtisodiy jihatdan foydasiz deb topildi va uning faoliyati to‘xtatildi. Shunga qaramay, mazkur muhandislik mo‘jizasi butunlay unutilmadi.
London hukumati va madaniyat xodimlari tizimning bir qismini saqlab qolishga muvaffaq bo‘lishdi. 2017-yilda Mount Pleasant hududidagi stansiya va tunnellarning bir qismi London pochta muzeyining tarkibiy qismiga aylantirildi.
Hozirda sayyohlar maxsus moslashtirilgan vagonlarda yer ostiga tushib, bir paytlar millionlab xatlar o‘tgan yo‘llarni o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishlari mumkin. Bu loyiha insoniyatning muloqotni tezlashtirish yo‘lidagi intilishlari va o‘ziga xos yechimlarining yorqin namunasidir.
