Internetda inson mumiyalari savdosi jiddiy biologik xavf tug'dirmoqda
Internet do‘konlari va kimoshdi savdosi maydonchalarida inson mumiyalarining sotilishi bilan bog‘liq xavotirli holatlar aniqlandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bunday asori-atiqalarning savdosi va oddiy pochta xizmati orqali yetkazib berilishi jiddiy biologik hamda kimyoviy xavf tug‘dirishi mumkin. Xalqaro olimlar guruhi tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, qadimiy qoldiqlar tarkibida saqlanib qolgan zaharli moddalar va faol mikroorganizmlar inson salomatligiga, ayniqsa, nafas yo‘llari va teri qatlamiga tuzatib bo‘lmas zarar yetkazish ehtimoliga ega.
Buyuk Britaniya, Litva, Italiya va Avstraliya universitetlarining sog‘liqni saqlash, biologiya hamda kimyo sohalari mutaxassislari so‘nggi o‘n yillikdagi internet e’lonlarini sinchiklab o‘rganib chiqdi. Tahlillar davomida inson va hayvon qoldiqlari aks etgan yuzdan ortiq savdo takliflari ko‘zdan kechirildi.
Ma’lum bo‘lishicha, sotuvga qo‘yilgan ko‘plab mumiyalarda zamburug‘li infeksiya belgilari mavjud bo‘lsa-da, sotuvchilar xaridorlarni ehtimoliy xavf-xatarlar yoki zaruriy xavfsizlik choralari haqida mutlaqo ogohlantirmagan. Biologik va kimyoviy xavf omillari Mutaxassislarning tushuntirishicha, jasadni mumiyalash jarayonidagi quritish usuli barcha biologik jarayonlar butunlay to‘xtaganini anglatmaydi.
Qoldiqlarda saqlanib qolgan mikrob va zamburug‘ sporalari noto‘g‘ri saqlash yoki tashish vaqtida qayta faollashishi mumkin. Bu esa mumiya bilan bevosita muloqotda bo‘lgan insonlarning sog‘lig‘ini xavf ostiga qo‘yadi.
Tadqiqotchilar ko‘plab holatlarda odamlar ushbu qoldiqlarga hech qanday himoya vositalarisiz, ya’ni qo‘lqop va niqob taqmasdan teginganini aniqladi. Bundan tashqari, qadimiy jasadlarni saqlab qolish uchun turli davrlarda mishyak, simob va qo‘rg‘oshin kabi o‘ta zaharli moddalardan foydalanilgan.
Shuningdek, balzamlash jarayonida qo‘llangan bitum, kedr moyi va turli o‘simlik smolalari vaqt o‘tishi bilan inson organizmi uchun zararli birikmalarga aylanishi mumkin. Ushbu moddalar teri orqali so‘rilishi yoki chang zarralari bilan birga nafas yo‘llariga kirishi jiddiy zaharlanishlarga sabab bo‘ladi.
Xalqaro nazorat va tadqiqot natijalari Olimlar ushbu tadqiqot natijalari butun dunyodagi mumiya savdosi bozorini to‘liq qamrab olmasa-da, mavjud holat jiddiy nazoratni talab qilishini ta’kidlamoqda. Inson qoldiqlarining nazoratsiz aylanishi nafaqat axloqiy me’yorlarga zid, balki sanitariya-epidemiologiya nuqtai nazaridan ham xavflidir.
Masalan, Alp tog‘laridan topilgan qadimiy mumiyalarda ham zamonaviy tibbiyot uchun xavfli bo‘lishi mumkin bo‘lgan bakteriyalar aniqlangani bu kabi topilmalarga ehtiyotkorona yondashish zarurligini tasdiqlaydi. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, internet orqali inson qoldiqlarini sotib olish yoki saqlash oddiy qiziqish emas, balki hayot uchun xavfli bo‘lgan biologik tahdiddir.
Mutaxassislar bunday buyumlarni faqat maxsus laboratoriya sharoitida, tegishli himoya kiyimlari va texnik vositalar yordamida o‘rganish lozimligini uqtirmoqda. Aks holda, qadimiy infeksiyalarning tarqalishi va kimyoviy zaharlanish holatlari ortib borishi muqarrar.
