AQSH Grenlandiyadagi sobiq harbiy bazasini qayta ishga tushiradi
Amerika Qoʻshma Shtatlari, Daniya va Grenlandiya oʻrtasida Shimoliy qutb hamda Atlantika okeani mintaqasida xavfsizlikni mustahkamlashga qaratilgan tarixiy kelishuv imzolanmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Nufuzli Reuters axborot agentligi manbalariga koʻra, ushbu shartnoma doirasida Vashington Grenlandiya janubida joylashgan va Sovuq urush davridan buyon faoliyat yuritmayotgan sobiq harbiy bazasini qayta ishga tushirishni rejalashtirmoqda. Mazkur hujjat Shimoliy yarim sharda geosiyosiy muvozanatni tubdan oʻzgartirishi kutilmoqda.
Tantanali marosimda AQSH Prezidenti Donald Tramp, Daniya Bosh vaziri Mette Frederiksen hamda Grenlandiya hukumati rahbari Yens-Frederik Nilsen ishtirok etishi belgilangan. Strategik ahamiyatga ega boʻlgan asosiy eʼtibor Narsarsuak shaharchasiga qaratilmoqda.
1950-yillarda AQSH oʻzining Bluie West One harbiy bazasini yopganidan soʻng, bu hududda aholi soni keskin kamayib ketgan edi. Endilikda ushbu maskan qayta harbiylashtiriladi va zamonaviy talablarga moslashtiriladi.
Shuningdek, orolning sharqiy sohilidagi Mestersvig bazasiga ham Amerika harbiy boʻlinmalarini joylashtirish koʻzda tutilgan. Hozirda ushbu hududdan Daniyaning maxsus chana patrullari foydalanib kelmoqda.
AQSH maʼmuriyati Daniya bilan Grenlandiya xavfsizligini nazorat qilish boʻyicha muddatsiz kelishuvga erishilganini taʼkidlamoqda. Donald Trampning maʼlum qilishicha, Vashington hech qanday qoʻshimcha moliyaviy xarajatlarsiz orol xavfsizligi ustidan toʻliq nazoratni oʻz qoʻliga oladi.
Pentagon ushbu hududlarga zudlik bilan yirik harbiy kontingentni joylashtirishga tayyorgarlik koʻrmoqda. Bu qadam Arktika hududida Rossiya va Xitoyning dengiz yoʻllariga oid rejalariga nisbatan jiddiy javob sifatida koʻrilmoqda.
Harbiy infratuzilmani tiklashning asosiy yoʻnalishlari Kelishuvning eng muhim jihatlaridan biri bu oʻn yillar davomida qarovsiz qolgan aviabazalarning qayta tiklanishidir. Narsarsuakdagi tarixiy inshootlar endilikda zamonaviy harbiy texnikalar va shaxsiy tarkibni qabul qilish imkoniyatiga ega boʻladi.
Sharqiy qirgʻoqdagi Mestersvig bazasiga Pentagonning maxsus boʻlinmalari joylashtirilishi esa mintaqadagi kuzatuv va tezkor harakatlanish imkoniyatlarini kengaytiradi. Uch tomonlama sammit doirasida imzolangan ushbu hujjatning koʻplab tafsilotlari hozircha maxfiy saqlanmoqda.
Harbiy kontingentning aniq soni va joylashtiriladigan texnikalar turi hujjat kuchga kirganidan soʻng bosqichma-bosqich ochiqlanadi. Mutaxassislarning fikricha, Grenlandiyaning yirik harbiy maydonga aylanishi Shimoliy Atlantika havzasida AQSHning ustunligini taʼminlashga xizmat qiladi.
Arktikadagi ushbu oʻzgarishlar nafaqat mintaqaviy xavfsizlik, balki global logistika yoʻnalishlari uchun ham muhim ahamiyatga ega. Sovuq urush davridagi infratuzilmaning qayta uygʻonishi Shimoliy dengiz yoʻli ustidan nazorat oʻrnatish borasidagi raqobatni yangi bosqichga olib chiqadi.
Grenlandiya muzliklari yana bir bor yirik davlatlarning strategik manfaatlari toʻqnashadigan markazga aylanmoqda.
