«Kyuriositi» marsoxodi Mars tongining noyob va tabiiy suratlarini yubordi
AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasining Curiosity marsoxodi Qizil sayyora yuzasidan navbatdagi noyob ilmiy tasvirlarni yerga yo‘lladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Qurilma shamol eroziyasi natijasida minglab yillar davomida shakllangan g‘ayrioddiy tog‘ jinslarini ertalabki quyosh nurlari ostida suratga olishga muvaffaq bo‘ldi. Mazkur panorama hech qanday rangli ishlovlarsiz, tabiiy holatida e’lon qilingani bilan ahamiyatlidir.
Bu esa koinot ishqibozlariga Mars tongini inson ko‘zi bilan ko‘rgandek his qilish imkonini beradi. Tasvirning o‘ziga xos xususiyatlari Curiosity missiyasi davomida olingan ushbu vizual natija bir nechta muhim jihatlarni o‘z ichiga oladi.
Birinchidan, suratda ranglarning tabiiy uyg‘unligi yaqqol ko‘zga tashlanadi. Panoramaning old qismida sovuqroq ko‘kimtir tuslar ustunlik qilsa, ufq chetidagi qoyalar yorqin ertalabki nurlar bilan yoritilgan.
Tasvirlar marsoxodning 4982-marsian kunida asosiy Mastcam kamerasi yordamida olingan bo‘lib, Yerdagi mutaxassislar tomonidan yaxlit ko‘rinishga keltirildi. Suratga olingan hudud balandligi besh kilometr bo‘lgan muazzam Sharp tog‘ining shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan.
Bu yerda shamol yordamida sayqallangan yardanglar qatlami qariyb 16 kilometr masofaga cho‘zilgan. Bunday manzaralar sayyoraning geologik o‘tmishi haqida qimmatli ma’lumotlar beradi.
Tarixiy rekord va kelgusi rejalar Curiosity apparati nafaqat tasvirlar olishda, balki texnik harakatlanish borasida ham tarixiy natijani qayd etdi. Qurilma 2014-yildan buyon Sharp tog‘i yonbag‘irlari bo‘ylab yuqoriga ko‘tarilib kelmoqda.
Yaqinda uning tik balandlik bo‘yicha ko‘tarilish masofasi roppa-rosa bir kilometrga yetdi. Bu ko‘rsatkich insoniyat tomonidan Marsga yuborilgan barcha marsoxodlar orasidagi mutlaq rekord hisoblanadi.
Olimlarning fikricha, Sharp tog‘ining har bir qatlami Marsning o‘tmishini ochib beruvchi o‘ziga xos manbadir. Tadqiqotlar natijasida bu yerda milliardlab yillar muqaddam chuchuk suvli ko‘llar va daryo oqimlari mavjud bo‘lgani isbotlangan.
Vaqt o‘tishi bilan suv qurib, uning o‘rnida qalin tuz qatlamlari qolgan. Hozirda marsoxod sulfat va karbonat minerallariga boy hududlar bo‘ylab harakatlanmoqda.
Rejaga ko‘ra, qurilma 2027-yilda yardanglar etagiga bevosita yetib boradi va maxsus robot qo‘li yordamida toshlar tarkibini yaqindan tahlil qiladi.
